Hikimetlik Sozler

Milletler Neshiryati teripidin 1998-yili Beijingda neshir qilinghan <<Hikimetlik Sozler>> digen kitaptin elindi

Nadan, jahil kishiler bilen hem sohbet bolmighin; hususen ozini dana, bilimlik dep hisaplighan kishilerdin yiraq bolghin.

Muhammed Sidiq Bershidi

Aghzigha kelgenni dimek nadanning ishi, aldigha kelgenni yimek haywanning ishi.

Elshir Nawayi

Her Qandaq ishning munasip chiki, oz peyti bolidu, her qandaq nerse oz peyti bilen saghlamdur.
Yusup Has Hajip

Ulughwar mehset yolida yurush qilghuchilar, her hil gheyri heweslerni konglidin putunley chiqirwitishi, bir dilliq, bir iradilik bolushi lazim.
Imir Huseyin Seburi

Eger risiq, nisiwe eqilge qarap bolidighan bolsa idi, u waqitta haywanlar eqilsizligi tupeylidin halak bolghan bolatti.
Abduqadir Eziz

Sining aldingda bashqilarning gheywitini qilghuchigha ixenme; chunki u bashqilarning aldida sining gheywitingni qilghuchidur.
Ebu Nesir Farabi

Dushmen bir bolsimu, ziyini mingdur. Ming dostung bolsimu, yene birsi kemdur. Kishi dushminidin payda kormidi, eger korgen bolsa, ozining epchilligidin kordi.
Yusup Has Hajip

“Dushmendin umut kutush, uningdin qorqush” adet bolup qalmisun, shundaq yashighinki, kishi sanga dushmen bolup qalmisun.
Elshir Nawayi

Oz hizmitingni yahshi ote, ozungge dushmen tipiwalma, dushmenlik kishini ming hil deritke muptila qilidu.
Yusup Has Hajip

Dushmenning hilisige perwasiz qarima, meddahning hoshamitini rast dime. Birinjisi, sendin ozining mehsitini ishqa ashurushni izdeydu; ikkinjisi, sendin iniam ilishni kozleydu; ikkilisige itibar qilmisang, dushmenning qesti bikar bolidu-de, meddahning mahtishi tillashqa aylinidu.
Yusup Has Hajip

Kimning dost-buradiri, qoldishi kop bolsa, uning arqa tiriki mustehkem, tik qiyadek bolidu, kimning arqa tiriki bolsa, u kuchluk bolidu, kuchluk kishi behitke asas salalaydu.
Yusup Has Hajip

Jahil tersalar bilen bek yiqin bolma, eger jahilliqi tutup qalsa, yiqinliq hormitini buzidu.
Yusup Has Hajip

Dushmenni sinap korimen dime, uni zor heywetlik bil, tayaq tutqan dushmenge tumur qalqan ishlet.
Yusup Has Hajip

Chiwinler herqachan yara we jarahetlerge toplanghinidek, qara niyetlik kishilerning kongli her hil hawatirlardin hali bolmaydu.
Elshir Nawayi

Dushmen herqanche kichik ajiz bolsimu, uni mensitmeslik toghira emes. Ihtiyatsizliq qilip uni nezerge almisang, u elni sendin tartiwalidu.
Mehmut Qeshqiri

Gerche sozliri yiqimliq, jangha rahet bighishlaydighan bolsimu, u sining kona dushmining bolidiken, uning jiyankeshlik qilishidin hushyar bol.
Elshir Nawayi

Dushmenge qarshi jeng meydanida bediningge oq tegse, bu oqni dowlet baghchisidin uchup kelgen behit qushi dep bilgin.
Imir Huseyin Seburi

Dostlarning hizmitini qil, likin hergizmu payda kilermikin digen tamada bolma.
Elshir Nawayi

Dushmenning tekebburliqi aldida dostluq izhar qilma, igilme hem uning ghururini kozge ilma, hetta u sanga tewezu qilsimu itibargha alma.
Imir Huseyin Seburi

Dana dushmendin paydining imkaniyiti bar, nadan dosttin ziyan imkaniyiti koprek, uninggha asasen ularni periqlendurush kirek.
Elshir Nawayi

Dushmendin qoruqma, uninggha delmu del taqabil tur, uning baturlirini yoqutup, qeghezni pukligendek puklep tashla.
Mehmut Qeshqiri

Shijaret we jasaret meydanining chewendazliri mingen itini chaqmaqtin kem hisaplimaydu. Urush meydanida herqanche mushaqetlerge duch kelsimu, pisent qilmaydu. Deshit chollerde yurgen at ustide yolwastek mustekkem olturup, dushmen seplirini yirip otidu.
Imir Huseyin Seburi

Yaman tilliq kishi elning konglige jarahet yetkuzidu, oz bishigha apet yetkuzidu.
Elshir Nawayi

Eyipsiz kishini til tighi bilen renjitish, saq kishini jarahetlendurush bilen ohshash.
Elshir Nawayi

Sozni sozlimiseng, u sanga qul bolidu. Eger sozlep qoysang, u sini qul qilidu. Sozni hisabida sozle, aldirap hoduqup ketme, aldirap qilinghan soz, kiyin pushayman qilduridu.
Yusup Has Hajip

Kop sozluguchi zirikturguchidur, sozni tekrarlighuchu eqilsiz kishidur.
Elshir Nawayi

Sozi yumshaq, shikerdek shirin bolsa, shirin sozge chongmu kichikmu yumshaydu.
Yusup Has Hajip

Soz dunyagha taralsa, yighiwalghili bolmaydu, uni hemme heliq anglaydu, tosiwalghili bolmaydu.
Yusup Has Hajip

Sen ozungge isenlik tiliseng, tilingdin yaramsiz sozleni chiqarma.
Yusup Has Hajip

Til oqining konguldiki yarisi saqaymas, uninggha hichqandaq nerse dawa bolmas. Herqandaq kongulge tildin jarahet yitidu. Yumshaq soz, shirin tildin rahet yitidu. Mulahim soz yawayilarni dostluqqa bashlaydu. Sihriger yilanni epsun bilen toshuktin chiqiridu.
Elshir Nawayi

Hem uzun hem bimene soz eger suretke kelse, u huddi paqigha ohshaydu. Kishilerge roh we behit bighishlaydighan nerse tildur. Neslik, behitsizlik yultizining chiqidighan ornimu hem tildur. Til qabiliyiti ustun kishi eqilliq kishidur; oz sozige ige bolmigham kishi pes kishidur.
Elshir Nawayi

Ighizingdin chiqqan yahshi soz aqar sugha ohshaydu, u qayaqqa aqsa, shu yerdin gul chichek ichilidu.
Yusup Has Hajip

Sozni bilip sozliseng, bilimge yatidu. Bilimsizning sozi ozining bishini yeydu.
Yusup Has Hajip

Tiling bilen dilingni bir tut! Hem dili hem tili bilen eyitqan sozge ishen! Sozni kongulde pushurmighiche tilgha kelturme, ya konglungge kelgenni dep yurme.
Elshir Nawayi

Tilni asirash kongulge minnettur, sozni siypash bashqa apettur. Sozleydighan yerde untima, sozlimeydighan yerde ozungni sozmen tutma.
Elshir Nawayi

Bihude soz bilimsizning tilidin chiqidu, danalar bilimsiz kishini haywan ataydu.
Yusup Has Hajip

Soz orunsiz sozlense, kop ziyan kelturidu, eger sozni jahida sozleshni bilse, paydisi kop bolidu.
Yusup Has Hajip

Bishingning amanliqini tiliseng, tilinggha ihtiyat qil. Tiling her kuni bishinggha hewep yetkuzidu.
Yusup Has Hajip

Insan sozi bilen sokup, tili bilen azar berse, bu songekke aghiriq, kongulge ot bolidu.
Yusup Has Hajip

Urulghan qamchining yarisi saqiyidu, tizla putup kitidu. Til bilen sokse, aghriqi yillar boyiche qalidu.
Yusup Has Hajip

Ihtiyat bilen sozle, qayghu kormeysen. Kunliringni bihude otkuzme, pushayman qilmaysen.
Yusup Has Hajip

Elge nesihet qilishtin burun, oz nesihitingde eytilghanlargha ozung sheksiz emel qil. Sozligende oz hudungni bilip sozle. Yahshi- yamanni periq etidighan bol. Delil-ispati yoq sozlerni qilishtin saqlan.
Molla Elem Shahyar

Eytidighan sozni eyit. Etitmas sozdin Qayit. Aqil chin sozdin bashqisini dimes, emma ras dep hemmini dewirish aqilning ishi emes.
Elshir Nawayi

Kop sozlime, sewirchan bol, tilingni bayqa. Kop sozligen sozning inawiti az bolidu.
Yusup Has Hajip

Hemme sozni soz dep tilingdin chiqarma, kireklikini bilip, oylinip, ihtiyat bilen sozle.
Yusup Has Hajip

Achchiq soz dostluq rishtisini uzup tashlaydu, yumshaq tekellup soz kishini adawet pellisidin dostluq rutbesige yetkuzidu.
Molla Mohammed Tumur Qeshqiri

Hosh chiray shirin soz bilen insan qelbi issiyidu, herqandaq kishining qelbi issitquchigha esir bolidu.
Yusup Has Hajip

Soz shiddetlik borangha ohshaydu, kongulni aghirtidu, kishinining kongli aghirsa, sanga dushmenlik qilidu.
Yusup Has Hajip

Kimning helq ichide gipi aqidiken, uning tili shirin, mulayim bolushi lazim.
Yusup Has Hajip

Kishilerge hergiz qopalliq qilma, qopal soz uzun yil dilni renjitidu, sini kim sokse, sen uni mahta. Shundaq qilsang u osal bolidu, sen isil sanilisen.
Yusup has Hajip

Yaman sozluk kishi el konglige jarahet, oz bishigha apet yetkuzidu. Yahshi sozluk kishi sozni yiqimliq we guzel qilghanliqtin, kongulge yuzlep ghem kilidighan bolsimu, uning sozi bilen yanidu, sozdin her yahshiliq kilish imkaniyiti bar. Buningdin bilinudiki, nepesning jini bar.
Elshir Nawayi

Sozlesh lazim tipilsa, inchike tepekkur qil, uning aldi arqisini oyla, konglumge keldi dep korungen sozni dewerme. Tiling goya yagh bolup uningdin qaymaqlar aqsun, dilingdin yumshaq heseller tamsun, til arqiliq bashqilargha tiken sanjima.
Molla Musa Sayrami

Aghzinggha kelgenni sozlewerme, tilingni yigh, ighiz boshliqi ahir bishinggha chiqidu.
Ehmed Yukneki

Paydiliq menpetlik ishlargha jiddi tutush qil, delil ispati yoq sozni qilmighin.
Molla Bilal Ibni Yusup Hoteni

Eqilliq adem bimene, paydisiz sozlerni qilishtin ozini pak saqlaydu.
Immir Huseyin Seburi