Zadi UKY ventende omumluxix derjisi
qancilik, xuni iniqlax ucun, men urumcige tilfun actim. UKYning kilip ciqixigha
asasi rol oynighan 4 kixi bilen tilfunda suzlextim. Burlar bolsa:
XinJiang Unirvirsititi
Komputer facultitining mudiri: Turgun. Turgun UKYni oturgha qoyghan, UKY
tughurluq 5 qitim icilghan yighingha qatnaxqan.
XinJiang Unirvisititi
Komputer facultitining Profesori: Ho'xurkam. Hoxurkam UKYni oturgha
qoyghan, yighin uyuxturghan, UKY tughurluq 5 qitim icilghan yighingha
qatnaxqan.
XinJiang Unirvisititi
Philologiye Insititutining Profesori, tilxunas, mehsus tetqitqacci Muhabet.
Muhabet Hanim UKY tughurluq 5 qitim icilghan yighingha qatnaxqan.
Xin Jiang Unirvisititi Philologiye
Insititutining profesori, tilxunas Dr. Hemet. Dr. Hemet UKY tughurluq 2
qitim icilghan yighingha qatnaxqan.
Bulardin baxqa Xin Jiang
Unirvisititi English ve Komputer facultitidide oquvatqan oqughucilar.
Bulardin men ikki
su'alni suridim.
1. "UKY Xinjiangda
helqler ixletsun dep bikitilgen yiziqmu? UKYning hazir Uyghurlar icide
omumluxix ehvali qandaq?"
2. "Siz 'Hoxalliq
(happy)' digen gepni qandaq yazisiz, 'Hoxalliq" dep yazamsiz yaki
"Xoshaliq" dep yazamsiz?"
Profosul Turgun,
Profosul Ho'xur, Profosul Muhabet, Profosul Hemitler birinci so'algha bergen
javapi ohxax ciqti:
Biz 5 qitim yighin
icip UKYni ilan qilghanda, biz "UKYni ixlitinglar" dep helqqe
tangmighan. Yighingha Ablet Abdurxit kelgen. UKY yighinining hulasida, Komputer
tihi omumlaxmidi, xuning ucun UKYni helqqe ixlitinglar dep mejburlaxqa bolmaydu.UKYni
peqet helqning paydilinixi ucunla ciqarduq. Yighinda xuni ucuq ittuq: 'Komputer
tihi helqte omumlaxmidi. Komputer yiziqini uz teraqiyatigha qoyup birix kirek.
Hansuce itqanda 'Shun ci zi ren' ".
Profesor Turgun, Profesor
Ho'xur, Profosul Muhabet, Profesor Hemitler ikkinci so'algha bolghan javabi:
Profesor Turgun: Men
"Hoxallikh" dep yazimen. "Xoshalliq" dep yazmaymen.
Profesor Ho'xur: Men
UKYni uttugha koyghuci bolghacqa "Xoshalliq" dep yazimen, likin uz
meylimge qoyup bersem "Hoxalliq" dep yazghanni yahxi kurimen.
Kupcilik yenila "Hoxalliq" dep yazidu, "Xoshalliq" dep
yazmaydu.
Profesor Muhabet: Men
UKYni zadi ixlitip baqmidim.
Profesor Hemit: Baxqilar
manga "Hoxalliq" dep yazsa, menmu "Hoxalliq" dep yazimen;
baxqilar manga "Xoshalliq" dep yazsa menmu "Xoshalliq" dep
yazimen.
Men Ho'xurkamdin ' 26
kunupkidin baxqa ' ü,ö' ohxax heriplerni UKYge kigizipsilerken" disem,
Ho'xurkam gipimni uzup :' ü,ö dek 26 kunupkining sirtididiki belgilerni
deslepte UKYge kirgizgen iduq. Kiyin 26 kunupkidin ciqipketmeslik kirek dep '
ü,ö' ohxax 26 kunupkining sirtidiki heriplerni UKYdin ciqirvetken. eger siz
yenila UKYde ' ü,ö' ohxax heriplerni kurivatqan bolsingiz, siz UKYning hata
nusqosini kurivitipsiz.' dep javap berdi.
Men Dr. Hemittin:"
'c' bilen 'ch', 'w' bilen 'v' siluxturghanda qaysini ixlitix yahxi? "dep
sorisam. Dr. Hemit: " 'c' bilen 'v'' UKYde ixlitilmigen kunupkilar.
Yiziqciliq nuqtadin qarighanda 'c' bilen 'v' ixletken yahxi" dep javap
berdi.
Men Endin Komputer kesip
bilen Engilshci kesipte Oqighan ballarning yatighigha tilfun icip, ulardin
"email salghanda 'Hoxalliq' dep yazamsiler yaki 'Xoshalliq' dep
yazamsiler? " dep so'risam, Ularning hemmisi:" 'Hoxallik' dep
yazimiz, 'Xoshalliq" dep yazmaymiz" dep javap berdi.
Men buningdin baxqa
uzemning tunuxlirimgha, tuqqanlirimgha qatarliq 20 ge yiqin ademge tilfun
actim. bularning hemmisi "Hoxallik" dep yazidiken,
"Xoshalliq" dep yazmaydiken.
Profesor Turgun,
Prodesul Ho'xur, Profosul Muhabet, Profesul Hemitning manga yetkuzgen yane bir
heviri: Hazir kona yiziqtiki yumxaq detalliri nahati taraqi qilip ketti.
Microsoftning Window systimlirigha kirgizildi. Emdi kona yiziq ixletse bolidu.