Bizge nime kérek?

Tepekkür

Bu sualni sorighinimda etrapimdikilerning köpinchisi musteqilliq dep jawap bérishi turghanla gep. weten ichidikiler bolsa, digüsi bolsimu komunst peres (alla burun komunist yolidin qaytqan xitaygha méhir bergen) qérindashlirining satqinliqidin qorqup. yürek sözini éytalishi mumkin emes. dillirida diyishi turghanla gep. undaqta bizge musteqilliq kirek iken. uni qandaq qolgha kelturimiz?
bu sualni sorashqa amraq kishilirimiz bekmu köp?! men addiyla jawab bersem. qandaq hel qilimiz emes. aldinqi shert

1. Kominst bolsang. xitay rus kominizmgha qétilmay ayrim komst dölet qurghunidek ayrim dölet qurishni oyla. bolmisa xain bolisen. dunyada küchlük turlerla hayat qélip ajiz turler yoqilidu yaki asmilatsiye bolup kétidu. shundaqla zhonggu komunstliri amérika bilen soda sommisini ashurup yéqinliship rustin yiraq turup tamasha kördi. 50 yildin buyanqi amérika we rus soda sommisi we qandaq mallarning sodisini élip barghanliq toghrisidiki tepsilatlardin biliwalsingiz. zhongguning rus élidek bolmay amérikidin öginip asiyada köpxil tuzumdiki impiriyeni qurush oyini bayqiwélish tes emes. (izdengüchilier, iqtisadshunas we sitiratigiye shundaqla jemiyetshunaslarning bu nuqtini chüshinip yétishi tes emes.)

2. Diniy zat bolsang. barliq islam elliridek étiqad bilen milletni ayrip muamile qilishni bilishing kérek. tarixtin din sewebidin döletler pütün halitide qurulup baqmidi.

3. Dimukiratk zat bolsang. herxil peres lerni birlik pikirige heydekchilik qilip musteqil özige özi xoja bolghan. uyghur döliti üchün awaz bergin. musteqil bolmighan bir milletning dunyadiki aliy orni we medeniyitini yükseldurgini, asmilatsiyege unumluk taqabil turghinigha qanchilik ishengülük. peqet kemsitish we xorlinish. achliq we qulluq asasritide körünmes kishen we qamchilarning qurbani bolup millet hayatini axirlashturushning tetur saniqini bashlaydu. atamani....milletke tewe edib- alimliri. tili-yéziqi, örüp aditi....ene shundaq birining keynidin biri....weyran bolidu. tili ebjeshliship öz millitidin chanidighan xainlar, akitip passip hezim yimeklikliri qatarida ghayip bolidu. her sahade özini saqlap q'lishining unumluk yoli peqet we peqet uyghur dimukiratik zaman makan qarishini tiklep kopligen alimliri bilen döwlet qurushtin ibaret.

Mendin musteqilliqni qolgha keltureleymizmu dep sorughichilargha éniq jawabim shuki? sen musteqilliqimizni xalisang tirishqin. midirlap turghan qurut hamini kömülüp qalmaydu. tirishishni xalighan ikensen. özlük angliri bilen hich ikkilenmey algha mang! oqu alim bol, izden géniral bol. waqti saiti toshqanda quralingni qolunggha élip usta mergen bol! qelimingni élip menggü tashlardek ulugh eserlerni yaratqin! sen tengrining erkin balisi! nishanni belgilep bolduq!

Emdi qandaq mangimiz? emizge chishlep uxlap yétishqa ruxset yoq! bir qedem, bir qedem tejribe sawaqlarni yekünlep xata qedemlerni toghurlap mangimiz. méngishtin toxtashning özi milletning halakiti! musteqilliqni xalimasliqning alamiti?
az, saz, süpetlik tepekkür we qaplandek gewdimiz bilen közimizge tagh körün'gen düshmenni yoqitip uzul-késil musteqilliqqa érish tamamen mumkin. hichkim mumkin emes dep késip éytalmaydu?! alla tirishchan bendilirini yerde qoymaydu. axiretke bana seweb körsitip miti-miti, pitipiti digüchiler naehlilerdur. ular allaning insanni top top barawer yaratqanliqini we köresh qilip öz bextini qolgha kelturush lazmliqini inkar qilghan naehlilerdur. satqinlargha musteqil bolushni xalimighanlargha jennettin orun yoq! chunki weten imanning jümlisidindur! uyghurni uyushturidighan kuch del ashu musteqil dowlet qurush marishidur. qéni qolni qolgha tutushup ashu shuarni towlayli! dushmenning kuchluklikidin we köplikidin qorqup qalmayli! izdenmeslikning özi yérim qulluq we allaning hur yashash hoquqimizni bergenlikige qilinghan imansizliq! biz xitaydin emes ashu heq yolda mangmay allaning gheziwini kelturup qoyushtin qorqishimimiz kérek. ölgende bana-seweblerimizning qaysi birini alla xalaydu!

Bizge kériki ene shu insaniy süpette musteqil yashashtin bashqa hich nerse aldinqi shert bolalmaydu.

Xitay bir döwlette ikki xil tuzum bolush tesewurini otturigha qoyup iqtisad arqiliq shanggang we awminni yuksek ozerklik bilen qayturup aldi. bu ikki döwlet ichidiki bala döwlet öz bayriqi we puli qanuni, arqilq kop tuzumluk bolishi ularning hemmisi xitay bolghanliqida. ularning az sanliq milletlerge u aptunomiye hoquqini bérishi esla mumkin emes. shundaqla ayrim milet we medeniyet irqning bir bolishi esla eqilghimu sighmaydu. berse iqtisad arqilqi hindista, mongghul, qazaqstan qirghiz we tajikistan, wetnam, qatarliq ushshaq döwletlerge bériduki hergizmu tajawuz asasini yaritip bolghan zimingha bermeydu. tarixtin hokumran millet ene shundaq wastilerni qollunup kelgen. baylarni tazilap yerlerni-ashliqni bolup berip ozi bay bolidu. andin asta-asta qan shoraydu. yene aghdurulup...yéngisige orun béridu....

Az kuch bilen ghelbe qilishning uch usuli bar. biri ozimiz pishang bolush tashqi xitay dushmini pishangni bésish, yene biri dushmenliri pishang bolush biz pishangni bésish. yene biri bashqa ziminda dowlet qurush. menche qaysi birining éhtimalliqi zaman we makanda melum nizpetni alghan bolsimu. eng unumluk usul yenila oz ichimizdiki pishangliq rolimizdin ibaret. ular jiq. mumkinmu? sen qilalamsen? yardem biringlar? bayliqimiz we noposimizni kopturush usulliri tashqi chemberla bolup qalidu. uyghur medeniyiti toghrisida izdinip uyhgurni soyidigha yureklerni tawlash. musteqilliqni nechun aldinqi shert ikenlikini bilidighan alimlarni terbiyelesh. sunmas qaytmas ewlatlargha wetenperwerlik we milletperwerlik shundaqla sap uyhgur tarixi we yashami medeniyet folikloridin uchur tarqitip ajiz qarshiliqnig aldini élish. asmilatsiyening aldini élish. buni wetendiki amma wayigha yetküzüp qilip bolamaydu. lekin weten sizrtidiki uyhgur pexrlik kishiliri qilip websitelarni quralaydu. yolimiz tallainip bolunghan bolsa hich ikkilenmey shu yolda inaqliship mangayli. sen xxx senxx peres dimey musteqil bolush andin kop tuzum we nispet boyiche saylam qilip uyghur élini bashqurwalsaq bolidu.

Eskertish: aldinqi nowet mendin artuqche suallarni sorighan, ismini nechche ozgertip ozini maxtighan. ishlkirimizning ong yolunishide artishigha tosqunluq qilishni xam xiyal qilghan ependiler artuq, bihude suallarni sorughuche izdinip korung. emdi nime qilimiz emdi qandaq bolidu? digendek suallargha tirishsingizla jawab tapalaysiz. menggu tash we yashammizni mendin sorimay ewlatlargha baliliringizgha qandaq ogitish usulliri we nezeriyesi ustide izdinip korung. sizmu tepekkur qiling. koprek matiryal korung. waqtim yoq aldirash pulum yoqti digendek geplerdin, bana-sewebtin, horunluqtin, ozinginzi dot chaghlashtin hezer eyleng. bular horunluqtin artuqche nersiler emes.

1.