Yurtini Tapalmighan Qiz
Erkin Rozining < Qutulush Yoli > namliq kitabidn élindi .
Torgha yollighuchi : Nafisa
u tarim deryasining ottura éqimidiki bir qedimiy yurtta dunyagha keldi.deslepte tughmas chiqqan ana éridin ikki yil
tayaq yep ,axir tuqqanlarning dewiti bilen öydiki bar-yoq bir kalini moziyi bilen qoshup sétip pul qilip ,bir mezgil
dawalan'ghandin kéyin ,tughulghan bu qizni arzulap ,uninggha <arzugül>dep isim qoydi .qiz üch yashqa kirgen yili
dadisi ana-bala ikkisige soqma tam qilip sélin'ghan ikki éghizliq miskin kepe ,bir ketmen ,bir orghai xoraz hemde
alqanchilik hödde yerni qaldurup alemdin ötti.shu kündin étbaren qizning künliri anisning étizliqida chang tozanlar
arisida ötti .u alte yashqa kirgen yili uning ichq qérkiri ölkilerge kirip -chiqip tirikchilik qilwatqan newre aksi peyda
boldi.
- men ana -bala ikkinglarning yükini yéniklitey, - dédi u temkin halda :
- méning ish -oqitim yaman emes,sen tuqqanlarning yardimideanche - munchetirikichilik qilip özüngni
ongshiwalghuchilik qizingni men béqip turay . qachan séghinsang ,shu chaghda aldinggha peyda qilimen.
- sen bir erkishi tursang ,ailengmu bolmisa,uni qandaq baqarsen ?
- xatirjem bol,méning amalim köp ,qizing oqush yéshighimu bérip qaldi.téxi uni ichkiri ölkilerdiki sharaiti yaxshi
mekteplerde oqutup yaramliq ,sanga pul tépip béreleydighan qilip yétiishtürüshümmu mumkin .
shundaq qilip qérindishigha yardem qolini sunmaqchi bolghan yigit alte yashliq arzugülni élip ketti . ana qizigha
chidimisimu ,biraq turmush qiynchiliqi hemde yigitning baghri yumshaqliqi uni éritti . yigit arzugülni her ikki ayda
choqum bir qétim anisi bilen körüshtürüshke wede berdi .uzun ötmey,yigit alte yashliq omaq arzugülni élip
ürümchige keldi hemde ürümchidin béyjinggha qatnaydighan poyizgha chiqti .
béyjing - jungxua xelq jumhuryitining paytexti hemde siyasiy , iqtisad ,medeniyet merkizi . özini junggoluq
hésaplaydighan herqandaq bir insan bu sheherge telpünidu.uzaq tarixqa ige bu qedimiy sheher özining nurghunlighan
alahidilikliri bilen dunyagha dangliq . junggo tarixidiki nurghunlighan ehmiyetlik weqeler bu sheherde yüz bérip
,junggo xelqining siyasiy hayatigha we ijdimaiy turmushigha ghayet zor tesir körsetken .gugung xan sariyining sirliq
derwaziliri pütün dunya ellirini özige jelip qilidu . uning sirtidiki ajayip gharayip kochilar eyni yillardiki
oxshimighan idiye,oxshimighan gherez,oxshimighan étqadtiki sansizlighan mezhep hemde bu mezheptiki kishilerni
özqoynida béqip kelgen . bügünki künde junggoning qudret tépishigha egiship ,bu sheherning xeliqning qelbidiki
orni barghansiri yuqiri kötürliwatidu. dunyaning neziri junggoning sherqide qed kötürüp turghan bu sheherge
merkezlishiwatidu.lékin ,shunimu étrap qilmay bolmayduki ,bu sheher yene memliketning herqaysi jayliridin bir
amallar bilen < chiraq tüwi qarangghu > dep kiliwalghan birqisim naehlilerni özqoynida saqlap ,özining nurghun
bulung -pushqaqlirigha ularni sighdurwatidu.özlirining yurtlirigha sighmighan ,öz yurtlirida türlük pes< hüner > lirini
ishqa salalmighan héliqidek haramzadiler ,bu muqeddes sheherde panahlinip herxil yaman ishlarni qiliwatidu . siz
béyjingning kengri -azade,güllük kochilirida seyli qilghiningizda,tyenenmin meydanining ottursida turup ,sirliq
gugung xan sariyigha qarap xiyallar sürginingizde ,bu sheherde ajayip yirginichlik wastiler bilen jinayet
ötküzwatqanlarni hergizmu xiyalingizgha keltürelmeysiz . junggoning bu muqeddes shehiri sizge haman güzel ,illiq
,xatirjem tuyulidu .
héliqi yigit özining alte yashliq newre singlisini élip ,del mushu muqeddes sheherdiki kona uwisigha makanlashti
.nechche kündin kéyinla qizchaqni chirayliq kiyndürüp , bu sheherge asasy jehettin < yerlik > liship ketken adem
sodigiri X axun bilen alaqilashti .
- esslamu eleykum baywetchi , - dédi u télifunda , - mal keldi . birinchi derijilik mal ,özüm élip keldim.
- kona mal emestu ? - soridi qarshi terep , -manga yash mal kérek .
- nediki geplerni qilisiz, méning élip kelginim téxi chishi toluq chiqip bolalmighan ,aghzidin süt purap turidighan mal
,uni bibaha déyishke bolidu.ötken qétimdiki ikki türküm malning hemmisini bésip chüshidu.
- derhal élip kéling .
yigit newre singlisini élip sodigerning öyige keldi.ular toptoghra yérim kün talashti . ularning talashqini bashqa nerse
bolmastin qizning bahasi idi.
- méning qolumdikisi birinchi derijilik mal,sapliq derijisi%90yétidu , - dédi X axun körenglep , - on ming yüenlik
malni siz shinjanggha apirip ellik minggha satalaysiz.
- bolmaydu . aldinqi mélingiznimu tüzükrek pulgha satalmidim .shinjangdiki shériklerningmu hali xarapken
.alidighanlarmu siz bergen malning bahasini köp chüshürwetti.
- tola gep qilmang ,15 ming yüenlik mal bérey ,ekelgen mélingiz kelgüside qanchilik payda yetküzidu , buni bilgili
bolmaydu , méning singdürgen ejrim bikar kétemdu téxi .
- bolmaydu , bu qétimqi mal sizni choqum milyonirgha aylanduridu .
ular nurghun talash tartishtin kéyin ,qizning bahasini 20ming yüenlik malgha kélishti . yigit 20 ming yüen
qimmitidiki kichikkine bolaqni qoynigha awaylap sélip ,newre singlisini X axun'gha qaldurup közdin ghayip boldi .
X axun öyning bir bulungida qonchaq oynap turghan qizgha tikilip bir haza turghandin kéyin ,< arzu! >dep warqiridi.
- buningdin kéyin men séni arzu dep chaqirimen . men séni béqip adem qilmen . herqandaq waqitta méning gépimni
anglaysen ,néme qilisen désem ,shuni qilsen ! uqtungmu?
- uqtum , - dédi alte yashliq arzu X axunning warqirishidin chöchüp , - méning akam qéni ? u méni mektepke
apirimen digen.
- toghra , akang séni mektepke ekeldi ,men séning muelliming .
bichare arzu köz aldiki teleti set < muellim > ge tikilip , bir jup xumar közige yash aldi.
xosh, bir nareside qizni , bir adem balisini 20ming yüen qimmitidiki bir bolaq xiroin'gha , qanchilighan oghul -
qizlirimizning hayatigha tigh bolup tekken nijis zeherge tégishwilip ,uni oqutmaqchi bolghan xaxun'gha kelsek,u
ashu muqeddes sheherdiki qanxor jinayetchi , buningdin yigirme yil ilgiri u tengri téghining jenubidiki bir namrat
yézida 70yashliq ansini wehshiylerche haqaretlep uning ölishige sewepchi bolghandin kéyin ,mehelle
jamaechilikining ghezeb -nepritige berdashliq bérelmey,öydiki mal-bisatlirini sétip bu yézidin shermendilerche
qéchip chiqip ,nelerdindur güldek ikki uyghur qizini aldap béyjngigha élip kéliwalghan , kéiyn ularning herbirini bir
< jezixo >(adem sodigiri )uyghurgha besh ming yüendin jemiy on ming yüen'ge sétip jan baqqan hemde özimu xroin
sodisi bilen shughullan'ghan .<bolaqchiliq >(xroin sodisi )ni pishshiq öginip ,béyjing ,shangxey ,guangjularda qatrap
mekteplerde oquwatqan uyghur balilirini qaqti - soqti qilip ,xiroinni erzan bahada sétiwilip ,shinjangdiki ajiz
qérindashlirigha,aldi bilen özining uruq tuqqanlirigha qimmet bahada sétip bay bolghan .kéyinki künlerde yene
béyjinggha kélip makanlashqan hemde mexsus uyghur oghul - qizlirini sétiwilip ,ularni pilanliq ,meqsetlik ,mejburiy
yosunda terbiylep ,< béket oynaydighan >(wélisipit minip kétiwatqan yoluchilarning somkisini élip qachidighan ),<
bazar oynaydighan >(qaynaq bazarlarda yanchuqchiliq qildighan ),< bolaqchi >(xroin satidighan )hemde ippitini
satidighan mahirlardin qilip yétildürüp ,ular arqiliq tügimes haram pulgha ige bolup ,hazirqi atalmish <xaxun
baywetchi >dégen namgha érishken .démek,xaxunning qizgha <men sanga muellim >dégini hergizmu tasaddipiy
emes.uning qara uwisi heqiqetenmu mektep tüsini alghan.u shinjangdin aldap élip bérilghan balilarni erzan bahada
sétiwilip ,ularni özining xususiy mülki qatarigha ötküzwalghandin kéyin ,ulargha qattiq qol bolup we rezil ten jazaliri
arqiliq bashqurup ,özi bildighan hünerlerni ögetkendin sirit ,yene yerliktin mexsus < kesip ehli >lirini teklip qilip
,balilargha yanchuqchiliq we bashqa jinayet shekillirige maslishalaydighan qilip yétishtürüp chiqqan .uningdin kéyin
ularning yéshi ,jinsi , boy - turqi we beden qurulishning oxshimasliqigha asasen ayrim -ayrim wezipe tapshurup
,ularning wezipini bejanidil orundishigha éghir bésim bilen kapaletlik qilghan .échinishliq yéri shuki ,u özining qiz -oghulliridek ,newriliridek uyghur balilirigha xroinni mejburiy okul qilip ,ularni zeherge xumar qilip qoyghandin
kéyin ,yanchuqchiliq ,bulangchiliq qilip hemde zeher sétip wezipini orundiyalmighan balilargha ten jazasi bérish ,ach
qoyush usullirini qollnishtin sirit,ularning zeher xumarini qozghap qiynighan .buning bilen balilar herqandaq qilip
bolsimu wezipini orundap ,bu qara niyetni bay qilish üchün tirishqan . uning qoligha chüshken balilar tirikla
bolidiken uningdin qéchip qutulalmaydu . hetta uningdin bir minutmu ayrilalmaydighan bolup qalidu.zeherning
chiritishi hemde eydiz wirosining zerbisi bilen balilarning téni ajizlap öler haletke haletke yetkendila u ularni özining
usuli boyiche közdin yoqitidu.
alte yashliq arzu Xaxunning qolida kéche -kündüz muntizim terbiylendi,tayaq yédi . azablandi. yumran bileklirining
,yotilirining tamaka choghi yéqilmighan yéri qalmidi .ténila emes ,pak rohi ,kichikkine yüriki hésapsiz jarahetlendi .
bichare qiz turmushning ,hayatning ,méhir muhebbetning némilikini bilip bolghuchilik ,körgini azap oqubet ,ghezep-nepret we jinayet boldi . Xaxun arzuni nuqtiliq kontirol qildi .asasliqi uni xroin sodisigha saldi .arzu chirayliq kiynip
herqandaq doqmushta ,herqandaq kochida peyda bolsa,,héchkim uningdin guman qilmaytti . shunga xaxunning eng
asasliq qimmet yaratquchisi bolup qaldi.kündüzliri kochilarda sersan bolup qayitqan qiz kéchiliri xaxunning qopal
bedinini uwilaytti .putlirini tutatti .u qanche qétimlap bu insan qélipidn chiqqan iplasning ayighida hoshidin ketti
.bundaq chaghlarda uning béshigha soghuq su töküsh yaki shapilaq urush chimdash ,nazuk tenlirini chishlesh arqiliq
hoshigha keltüretti.......arzu axiri xaxunning zulmi astida on yashqa qedem qoydi .on yashqiche u xaxundin
öginidighan herqandaq < hüner > ni öginip boldi . hetta u kishilerning qolidiki xroinni tili bilen tétip uning
qanchinchi derijige toxtaydighininimu bileleydighan boldi . shundaq künlerning biride arzu bir bahane - sewep bilen
qéchishqa urunup chandurup qoydi -de,xaxun uninggha öch bolup qaldi hemde lenjuda turushluq shériki (burun
xaxun'gha shagirt bolghan ) bilen alaqiliship ,bu <ésil mal >ni sétiwetmechki boldi .lenjuluq uyghur birnechche
kündin kéynla béyjngida peyda boldi .u on yashliq arzuni körüp uninggha kanidek chaplashti we < bu sodini
qilghinim qilghan > dep meydsige mushtlidi .xaxunmu özining < méli >ni yéngi ,sap mal ,özi zérek ,qoli chiwer dep
taza maxtidi.ikki sodiger arzuning bahasi toghruluq nurghun detalash qilishti . bu ular üchün xuddi éshek sodisi
qilghandek bir sh bolup ,keyni -keynidin déyilgen <kem bolar ,kem bolar > lar lenjuluqni axir zérktürdi bolghay
,arzuning bahasi toptoghra 50ming yüen'ge toxtidi .démek arzu emdi lenjuluq uyghurning qoligha ötti .ular lenjugha
qarap yolgha chiqti .bichare qiz lenjuda özini qandaq qismetlerning kütüp turghinini bilmeytti .
- sen éghir malning höddisidin chiqalmighudeksen , - dédi lenjuluq uyghur uninggha ish teqsim qilip , - bazar
oynisang bolghudek .
- men héchnime qilmaymen ,yurtumgha kétimen.
- néme déding ?hu igisini tonumighan qanjuq !men séni bir taghar pulgha sétiwaldim . héchbolmighanda sen arqiliq
ashu pulumni besh hessiliwalmisam séni qoyuwetmeymen.shinjanggha barsang néme qilalayting ?étizliqta topigha
milinip ,kishilerning shatiraqchi balilirini béqip yürisen shu.
- men qaytip apamni tapimen ,- dédi qiz zar-zar yighlap , - manga emdi rehim qilsila .
- mana sanga rehidilliq !, lenjuluq qizchaqni bir shapilaq urdi , - sen méning mélim ,néme qil désem shuni qilsen
,méni xush qilalisang künliringining qanchilik derijide yaxshi ötidighinini özüngmu tesewwur
qilalmaysen,chishimgha tegseng dozaxni körisen.
lenjuluq xojayin awwal arzuning qolidin yétilep bérip ,uninggha lenju shehirining qaynaq,adem köp toplishidighan
kochilirini ,soda saraylirini tonushturdi .öyge qaytidighan ,jiddi ehwallarda qachidighan yollarni körsetti .birawgha
tutulup qalghanda qollinidighan tedbirlerni hemde diqqet qilishqa tégishlik nurghun ishlarni ögetti .andin uni mexsus
<bazar oynash >wezipisni öteydighan bir nechche qiz we yette -sekkiz oghul bala yatidighan <yataq >qa
orunlashturup qoydi .arzu bularning ichidiki eng kichiki bolup ,< kona >larning bozek qilishigha shertsiz köndi .qiz
lenjugha élip bérilghan deslepki künlerni eslep yighlap turup mundaq dégenidi: < men lenjugha barghanda on yashta
idim .alte yash waqtimda newre akam béyjinggha élip kelgende uning méni nime uchün méni élip kelginini ,kimlerge
tashlap bérip ,nelerge yoqap ketkinini bilmigenidim .u ishlarni kéyniki azabliq éghir künlerde hés qildim .newre
akamni hazirghiche körmidim ,yurtimizda qalghan apamni hemde özimizning öyini hazirghiche esliyelmeymen.biraq
,bu qétim lenjugha kelginimning sewebi manga ayan boldi .chünki ,béyjingdiki xaxun bilen lenjuluq uyghur méniing
köz aldimda sodilashti .ular manga qoyghan bahada kélishelmey senliship ,tilliship ketti .shu chaghda men ularning
yaman niyitini bilip ,bir amal bilen qéchip chiqishni oylidim .lékin ,men nege qachimen ?méning yurtumning qaysi
terepte ikenlikini ,qaysi poyizgha chiqidighanliqimni bilmeymen.uning üstige lenjuluq uyghur méni bek ching
tutiwaldi .lenju dégen sheherge kelgendin kéyin ,men itining künini kördüm .xojayin méni öyige soliwélip toptoghra
bir heptigiche manga chaplishiwaldi .kiyimlirimni saldurup xalighanche qiynap ,xalighanche ayagh asti qildi.qanche
qétimlap hoshumdin kettim .halsizlinip yiqildim .bundaq chaghlarda u méni shapilaq bilen urup ,bedinimning
xalighan yérige tamaka choghini yéqip ,hetta tikendek nersilerni sanjip hoshumgha keltüretti .men azabqa berdashliq
bérelmey échinshiliq chirqirighinimda ,aghzimgha özining kalte ishtinini (kusirini )keplep qoyatti .men charchap
halimdin ketkende yaki közlirim uyqugha ketkende ,rohlanduridighan nersilerni ichküzetti .hetta xroin bile neshini
keyni -keynidin mejburlap chektüretti.axir men kargha kelmeydighan halgha chüshkendin kéyin ,sésiqchiliqqa
tolghan ,yette sekkiz oghul bala we bir nechche qizlar yatidighan yataqqa orunlashturdi .ularning köpünchisi mendin
chong idi .yataqqa kirgen tunji küni kechte shu yataqtikiler we bashqa yataqtikiler bolup onnechche oghul bala méni
tar hem qattiq kariwatqa yalingachlap baghlap qoyup nöwetliship basqunchiliq qildi .bu ishtin kéyn men biraqla
yiqildim .>
ular méni etraptiki shexsiy doxturxanigha élip bérip dawalatti .bir hepte asma okul sélip asta -asta hoshumgha keldim
.gélimdin ghiza ötkidek boldi .salametlikim eslige kelgendin kéyin ,herhalda xojayin we zomiger oghullardin qutulup
,kochilar gha chiqip < wezipe > orundaydighan boldum . herküni kem bolghanda yette sekkiz ming yüen tapattim .bu
pullar kem kutisiz xojayinning chöntikige kiretti .bu künler gerche xojayinni bay qilish bilen ötsimu mendek bir
nareside qiz üchün éytiqanda < azade >künler hésaplinatti .epsus,bu künlermu uzun'gha barmidi .bir küni kechte
wezipe orundap qaytip kelsem ,xojayin öyige chaqiridi. bedenlirim tikenliiship dekke -dükke ichide kiridim
.<emeliyette ikki er kishi méni aldigha sélip ekirdi.>öyning otturisida hemmisi mendin chong besh neper uyghur qiz
turatti .ménimu ularning qatarigha qoshti .men néme ish bolidighanlighini bilelmey titrep turattim .tuyuqsiz
xojayinning yéinida kérilip olturghan 20yashlardiki bala méni körsetti .shu haman bashqa qizlar heydep chiqirilidi
.öyde xojayin ,héliqi bala, men üchimizla qalduq .
- bu méning begzadem , - bu xojayinning set awazi idi . - uning közi sanga chüshüptu.uni obdan razi qilarsen .
- sel kchikmu nime ? - dédi uning begzadisi ornidin turup qollirimni tutup , - bek yumran iken .
- quruq gépingni qoy,u bu yil on yashqa kirdi ,kichik dégili bolmaydu.anglisam hindistan ,pakistan dégen ellerde
qizlar toqquz yashtila erge bérilermish.
ah ,ilahim ! bu tungguzlarni körüng ,awwal dadisi ,andin ....
ularning néme qilmaqchi bolghini manga ayan idi .shu esnada béshim qéyip özümning nede turwatqanliqimnimu
bilelmidim . közlirim qarangghulashti .könglümde ulargha némilernidur démekchi idim . biraq éghizim gepke
kelmidi .
- u kichik bolghini bilen , - xojayinning awazi méni chöchütiwetti ,- nurghun ishlarni bilidu. sanga obdan maslishidu.
hujranggha élip chiqip ishngini qil.
uning gépi tüge -tügimeyla ikki adem putumni yerge tekküzmey ikkinchi qewettiki bashqa bir öyge élip chiqti .siz ge
déyish ketmeydu.begzade atalghan haywanning qilmighini qalmidi .men eqlimni tapquchilik körginim zorluq ,insan
qélipidin chiqqan shehwaniyliq ,chidighusiz qiyn -qistaqlar ,heddi hésapsiz eskilik boldi .béshimdin ötküzgen bu
ishlar méning qelbimde deslepte ghezep -nepret otlirini yandurghan bolsimu ,waqitining ötishi bilen men bixutluqqa
,hetta özümni tamamen untushqa könüp kettim .démek ,men emdi héliqi begzadining ilikige öttüm .bularning haya
,insap kötürülgen dunyasida hemmige boysunmisam ne amal ? emdi künlirim kündüzliri kochilarda kishlerning
chöntikige telmürüp wezipe orundash ,kéchliri tungguz begzadining shehwaniy hewisini qandurush bilen ötti .u méni
urupmu ,tillapmu , hoshsizlandurupmu , baghlap qoyupmu ...ish qilip qolidin kélidighan barliq rezilliklerni ishlitip
meqsitige yetmey qoymaytti .uninggha sheritsiz boysunushum kérek idi .hésyatsiz bolghinim üchün hemishe ölgüdek
tayaq yeytitim .umu mendin zérikti .zérikkendimu nahayiti iplaslarche xulase chiqardi : töt erkishi bilen birliship
,baghlap ,putum ,qolum we yüzümdin bashqa ,bedinimdiki aq yerning hemmisige herxil güllerni ,resimlerni chékip
oynidi .bedinimge chékilgen güller,chékilgen xetlerning mezmuni bir -biridin set we yirginchilik bolup hazirghiche
bar .ular yingne bilen bedinimni tilma -tilma qilwetti .men yatqan karwat qan'gha boyaldi .nechche ölüp tirildim
.shehwaniy mezmundiki resim we xetlerni men bilen bille oghriliq qildighan qizlar körüp chöchüp ketti . hetta ular
mendi yirgendi .eslide dümbemde ,< on yashqa kirgiche 50-60erni razi qilghan ,qoldin -qolgha ötken . bedini yumran
,lékin héssiyatisz ,xroin we neshini toyghuche chekken .kimki bu paskinini uchratsa könglini achsa
bolidu.....>dégendek xetler bar iken .
méni qoldin qolgha ötküzgenler dadamdek ,akamdek emitaxun ,semitaxunlar emesmu?nareside singlisini 20ming
yüenlik xroin'gha tigishken méning newre akam emesmu ?xroinni ,neshini manga zorluq bilen ,tehdit bilen
chektürgen ,aghzimni töt -besh er qayrip échip turrup bir nechche er éghizimgha tükürüp ,éghizidiki hetta bedinidiki
meynet nersilerni gélimdin ötküzwetkenler del shu dümbemge xet chekkenler emesmu ?éytinge ,zadi men paskinimu
yaki ular paskinimu ?ular méning bedinimge özining gunahlirini ,özlirining ölüm xetlirini ,öz köngülliridiki qariliqini
chekti .doxturxanilargha bérip bedinimni tazilitimen désem ,doxturlar bir körüpla yaltaydi .beziliri nurghun pulning
gépini qildi .hetta bezi doxturlar méni agahlandurup ,bedinimdiki siyahlar qan'gha ötüp ketse ,qénim bulghinip
hayatimning xewpke uchraydighanliqini éytti .lékin mende amal yoq .démek ,manga oxshash sansizlighan balilarni
depsende qilghan ,igisiz qérindashlirini pul üchün ,shehwaniyliq üchün oyunchuq ornida körüwatqanlarning qanliq
jinayetlirining pakitini téinimde saqlap keldim .lékin ,uni men kimge qaysi yüzüm bilen körsitimen ?belkim siz
mendin shu chaghlarda bir amal qilip ularning uwisidin qéchip chiqsingiz bolmasmidi ?dep sorishingiz mumkin .u
hergizmu mumkin emes.men qéchipmu baqqan .lékin meghlup bolghan .xojayinlarning mexsus baqqan paylaqchiliri
bolidu.ular biz kochilargha <wezipe >üchün chiqqanda yiraqtin bizni nazaret qilidu.herbir herkitimizni közitip
turidu.kimki < qaide >ge xilapliq qilsa chidighusiz jazagha uchiraydu.bu yeridikilerning hemmisning yüriki qétip
ketken .men , on bir yashliq bir bala bolaqchiliq qiliwitip ,bir giram xroinni sodigerge oshuq bériwetkenliki üchün
,xojayin sézip qélip ,u bichare balini öyge soliwélip ,hak arilashturulghan xroinni mejbur yégüzüp öltürüp qoyup ,shu
yerdiki saqchilargha ,bu bala xroin chékip ölüwaptu ,dep tapshurup berginini öz közüm bilen körgenmen ....>
arzu sözlewétip toxtimay yighlaytti .uning derd elemlirini anglap ménng közlirimdinmu taramlap yashlar töküldi .
chidamliqraq bolup ,arzuning kechürmishlirining axirini anglayli .
u lenjuda toptoghra üch yil sersan boldi .xojayin üchün pul tapti .
on üch yashqa kirgen yili ,bir küni xojayinning orunlashturishigha asasen lenju poyiz sitansigha barghanda ,tuyuqsiz
uning aldigha biryigit peyda boldi hemde mexsus uni qutquzghili kelgenlikini ,uninggha egiship méngish kéreklikini
éytti .bichare arzu yigitke egeshti .ular bir amallar bilen xojayinning paylaqchiliridin qütulup,lenjudin shangxeyge
baridighan poyizgha chiqiwaldi .shangxeyge barghandin kéyn melum boldiki ,yigit esliy shangxeyde bir shinjangliq
kawapchining qolidaishleydiken ,kawapchining körsetmisi bilen anche -munche bolaqchiliqmu qilidiken .démek
,arzu yene bir weyranining qoligha ötti we uninggha xotun boldi . weyrane yigit arzuni öz kespige saldi .
- jan béqish üchün qilmay amal yoq , - deytti yigit qizgha tikilip , - bizning bu yerdiki ademlirimizning qaysi biri
qilmaydu ? azraq béyiwalsaq yurtqa kétimiz.
qiz maqul boldi . herküni tapqan pullirini semimyilik bilen yigitke tapshurdi . ilgiriki xojaynilargha sélishturghanda
,yigit arzuning herkitini qattiq kontirol qilsimu ,biraq uni asanliqche urmaytti ,qiynimaytti .qiynaldi déyilse ,pul
tapalmighan künlerde her ikkisining zeher xumari tutup tolghinip kétetti .qizning tapqan pulliri kündin -kün'ge ,yildin
-yilgha köpeydi .yigtining qoli barghansiri uzardi .aridin üch yil ötkende,yene qizchaq 16yashqa kirgen yili ,yigitning
chongraq ish qilghusi keldi .
- chongraq ish qilish üchün , - dédi u qizning qolini tutup turup, - shorka élip kélish kérek . sen shinjanggha bérip
kelmiseng bolmighudek .
rastini éytqanda arzu bu kishini yaxshi körüp qalghan ,uning üstige üch yil bille turush jeryanida uning méihir -shepqitige érishken .yene bir tereptin ,arzuning öz yurtigha bérip apisini tépish niyitimu bar idi .shunga,u derhal
qoshuldi .er uninggha 20ming yüen tutquzup ,obdan shorkidin az bolghanda töt - beshni élip kélishke yolgha saldi .
qiz shinjanggha kelgendin kéyn , özining alte yash waqtida éside qalghan yurtining aptobusigha chiqti
.epsus,yurtining qaysi yéza,qaysi mehelle ikenliki uning ésidin chiqqan idi .u yurtqa kélip bu yerdiki birmu ademni
tonuyalmidi .bu yerdiki birmu adem uni tonumidi .xéli köp ademlerni izdep sürüshte qilghan bolisimu ,apisi bilen
ismdash chiqqan ayallarning héchqaysisi uni tonumidi .démek ,u özyurtini ,apisini tapalmidi .qandaq qilish kérek ?u
yizilarni aylinip aqköngül ademlerning öyide bir nechche aylarghiche ishlep ,yétip-qopup yurdi .u yenila
shangxeydiki érini ésige aldi .er uni töt közi bilen kütüp turidu. uni séghinwatidu.qiz bir qarargha keldi .u özi turghan
yézidiki bir namrat déhqan'gha uning oqushtin qalghan kichkkine ikki balisini < ürümchige apirip oynitip kélish > ni
éytti hemde barliq chiqimni özi qilip ulargha katta sheherlerni körsitip ,bir hepte ichide yandurup kélishke wede qildi
.sadda déhqan uninggha ishinip ikki balisini egeshtürüp qoydi .xosh ,< anar > pishidighan boldi dep oylighan arzu
ikki balini élip bu yézidin ghippide tikiwetti .< yétimning aghzi ashqa tegküche ,chishi tashqa tégiptu > dégendek
,arzu ürümchidin lenjugha baridighan poyizning bélitini teste élip ,lenjuda poyiz almiship shangxeyge bérish pilani
bilen kéliwidi ,ish uning oylighinidek bolmay qaldi .lenju wogzalida shangxeyning bélitini élishqa temshilwatqanda
,u bélet sétish zalida lenjuluq héliqi xojaynigha uchrap qaldi.ametlik xojayin héliqi ikki balini yene bashqa bir
xojayin'gha sétiwéitp ,qizning qachqan gunahi üchün uni özyinida élip qélip ,köpinche hallarda özi bilen
hemkarlishwatqan yerlik saqchilargha tartuq qildi .bumu arzu üchün wezipe orundash bolup hésaplinatti .shundaq
qilip u lenjuda yene ikki yil turup qaldi .bu ikki yil uninggha goya yigirme yildek bilindi ,shinjanggha ming teste
kélip yurtini we ansini tapalmighanliqini ,hetta birmu ademni tonumighanliqini hemde bu ikki yildaüsti -üstilep
tartqan azap we xorluqlarni oylighinida eslidinla sunuq köngli téximu biaram bolatti .
bezide uning bu dunyadin ün - tinsizla kétip qalghusi kéletti .lékin ,xojayin we uning qol chomaqchiliri uni zor bayliq
süpitide ching tutishi we nazaret qilishi tüpeylidin ,rastini éytqanda uninggha ölüwélish purstimu yoq idi
.shundaqtimu u qachti .shinjanggha emes ,shangxeyge qarap qachti . bir kün kechkiche tapqan pullirini élip ,keynide
yürgen nazaretchilerning bixodliqidin nahayiti teste paydilinip we ularni azdurup lenjudin shangxeyge baridighan
poyizgha chiqiwaldi .lékin shangxeyge barghandin kéiyin ,ehwal uning oylighinidek bolmdi.u séghin'ghan,kéche
kündüz ésdin chiqarmighan er zeher chékip ,késel bolup öleyla dep qalghan idi .u arzuni zadila tonumidi .arzu özini
qayta qayta chüshendurgen hemde bolghan ishlarni sözlep bergendin kéyin ,yigit uni tonidiyu,emma pulni yoq
qilipsen ,shorkimu ekilelmepsen ,ikki yil lenjuda bashqilargha xotun bolupsen dégenni bahane qilip uni öydin
qoghlap chiqardi .
tetür péshane arzu bir nechche kün shangxey kochilirida sersan bolup ,kishilerning öyliride qonup yürdi .bir küni
kochida u özini shinjangning knahiyisidin kelgen hajim dep atiwalghan yashan'ghan bir adem bilen uchriship qaldi .
- béyjinggha barayli ,- dédi hajim jiddi qiyapette ,- men bilen bir yurtluq hajim bar ,uning bilen könglimiz yéqin .
shuning öyide turimiz ,kéyin amal qilip sizni yurtingizgha yolgha sélip qoyay.
- méning yurtum yoq ,-dédi qiz yighilap turup ,-shinjanggha bérip yurtumni tapalmidim . panahlan'ghudek birer jay
chiqmidi .dadamning ölüp ketkenlikini bilimen .anamni tapalmidim . belkim anam qalghan yurtining qaysiliqinimu
bilmeydighandimen .
- awwal béyjinggha barayli ,- dédi hajim birdem oylinip , - bir amal qilarmiz.
ular béyjinggha bérip ,dégendek héliqi hajimni tapti .u buningdin on yil ilgiri shinjangning knahyisidin heremge
bérip ,hej qilghandin kéyin ,qaytishida béyjingda turup qalghan iken .arzugha xeyrixahliq qilghan kishining sözlep
bérishiche ,u awwal heremdin alghach kelgen mallirini béyjingdiki uyghurlar,tonush -bilishler arqiliq sétip qoldin
chiqiriptu hemde bireylenning badalingdiki öyini ijare élip olturup ushshaq tijaret qiliptu.kéyinche bashqilarning
yölishi bilen mexsus xroin sodisigha chüshüptu.teliy ongdin kélip birer shamalghimu uchirimay, oxshash kesiptikiler
ichide onning biri bolup qaptu.
- bu bizning yurttin chiqqan xojayin ,uning qolidin herqandaq ish kélidu . - dédi héliqi kishi hajimgha arzuni
tonushturup , - bundaq chong sheherde ademge bashpanah bolghudek ,yurtluqlarning béshini silighudek adem
bolmisa bolmaydu,hajim bizge choqum yardem qilidu.siz manga ishning .
- men kétimen .özliri méni yolgha sélip qoymaqchi bolghan'ghu?
- nege kétisiz? -dédi hajim arzugha qarap , - bukishi sizni shangxey kochiliridin tépiwaptu, sizge ash -nan bérip
,béshingizni silaptu.undaq tuzkorluq qilsingiz bolmas,adem dégen özi tallighan yolni dawamlashturishi kérek
.méning töt yashliq balammu esly yurtta mektepte oquytti . bizning shangxeydiki aghiniler épqéchip kélip ,oghriliqni
ögitip ,uning maharitidin paydilinip besh yil pul tapti .mana emse dep menmu ottuz ming yüen xejlep ularning bir
newrisini qolgha chüshürüp ,yaramliq qilip terbiyilidim .lékin u méning balamdek chéchen emesken .héliqi
aghinemge balimizni almashturayli désem ,u manga: biz bir meydan qimagha chüsheyli ,balang bilen méning
newremni oxshash bir sheherde ,oxshash bir waqitta ishqa salimiz ,<bazar oynap >tapqan pul ,< bolaqchi >liq
qilishtiki sezgürlüki bilen beslishidu,eger séning balang biz pütüshken wezipni orundisa ,uni sanga qayturup bérip
newremni ekilwalimen deydu.u aghinimizmu xéli ish körgen .özimu mekke -medinige bir nechche qétim barghan
imani bar kishi .uning haman men bilen besleshküsi kélidu.uning üstige könglimizmu yéqin .shunga ,uning teliwige
maqul boldum qaysimiz uttursaq balilar tapqan puldin bashqa yene 70ming yüen béridighan bolup pütüshtuq.yéqinda
balilar musabiqilishiwidi ,méning balam belgilen'gen waqit ichide 12ming yüen neq pul we töt yanfonni qolgha
chüshürüptu.<bolaqchi >liqtin 26ming yüen tépiptu.uning newrisi balam qilghan ishning yériminimu
qilalmaptu.netijide men utup chiqtim .biraq ,u bala méning asasliq bayliqim idi .uningdin ayrilsam manga ziyan
bolidu ,töpidin yene 100ming yüen ber dep turiwaldi ,qarimamsiz ,özümning balisinimu sétiwalidikenmen .amal yoq
,uning dégini boyiche pulini tölep oghlumni qayturwaldim , - hajim sözlewéitip birnechcheqétim qaqaqlap küldi
.xuddi ulugh ish qilghandek meghrurlandi . - sizmu méning qizimgha oxshash balikensiz ,yurtliqimizning yüzini qilip
silerge öy tépiip bérey .yolingizdin yanmang .bu kishining péshini ching tutung .
shundaq qilip héliqi kishi hajim bilen kélishti .öy ijarisini özi töligendin sirit ,buningdin kéyinki tijarettin kirgen
kirimning %30ni özige ,%70ni hajimgha tewe qiliish toghruluq yazma kélishim imzalidi .ular sözleshken tijaret
bashqa ish bolmay ,arzuning chirayidin ,hüniridin paydilnish ,uni yanchuqchiliqqa,< bolaqchiliq > qa sélip pul tépish
idi .uning üstige hajim arzu bilen héliqi kishning <nikah >sini qilip qoydi .deslepte arzu qoshulmidi .ölgüdek tayaq
yédi .kochigha chiqqili unimidi ,yenila tayaq yédi .
- xotun digen erkishning ishni qilidu . - deytti héliqi kishi arzuni edeplep , - bu yerde ishlimse ach qalidighan gep ,pul
bolmisa jan baqqili bolmaydu.uning üstige hajim bilen tüzgen kélishimni ada qilmisaq bolmaydu.
- kim sizning xotunungizken ?siz dadamdek adem turup manga shundaq muamile qilamsiz ?sizning baliliringiz
yoqmu?sizdin ötüney ,méni qiynimang .
- sen goya mundaq muamilige uchirimighandek ,xeqqe xotun bolmighandek gep qilisen'ghu ?qilidighanning hemmini
qilip ,emdi manga nöwet kelgende néme deysen ?
- héchbolmighanda men sizning qérindishingizghu,manga ichingiz aghrisun ,öyingizda ash tamqingizni étip
bérey,méni qutuldurung .
qizning zar zar yighlashliri ,yükünüp olturup héliqi kishning tizlirigha yamiship yalwurushliri kargha kelmidi .u
arzuni kochigha chiqishqa zorlap urup ,bedenlirining saq yérini qoymidi .uni öyge solap ,künlep -künlep ach qoydi
.eger gépimge krmiseng ,kymingni saldurup séni yalingachlap ,uyghurlar mehellisige apirip bediningdiki resim we
xetlerni körstip ,séni sésitiwétimen ,dep tehdit saldi .démek ,arzugha -tughulghandin tartip hörlükke ,baliliq hoquqqa
,méhir shepqetke ,hörmetke ériship baqmighan ajizege amal bolmidi .héliqi erge sadiq xotun ,pul tapidighan qul
bolushqa köndi .yaman yéri er kéchiliri uni néshi chékishte teng hemrah bolup ,keypning peyzini bille sürüshke
zorlap ,uning salametlikini téximuweyran qildi .shundaqtimu arzu uning dégini boyiche her küni tang seherde béshi
qayghan halda tayaq izliri téxi saqaymighan putlirini sörep ,qaynaq kochilargha chiqip ,ademler déngizi ichide
wezipe orundap ,<éri >ni bara-bara bay qiliwatatti .er uning tapqan pullirini qimargha tikip tügitip baratti yaki özi
kichik ,emma newqiran oghul-qizlarni weyran qilshta atom bombisidin qélishmaydighan <bolaq>(xroin )larni
chöpqetliri arqiliq shinjanggha ,jümlidin memliketning bashqa jaylirigha toxtimay mangdurup turatti .erning istimal
telipi ashqansiri arzuning wezipisimu shunche éghirlaytti .künler shu teriqide ötiwerdi .er barghansiri heddin éship
,qimarni chong -chong oynaydighan boliwaldi .arzuning tapqan pulliri yétishmey qaldi .shundaq künlerning biride
taza piship ketken qimarwazlar bilen tüzülgen tawkada u utturup qoydi .bir qanche qétim nési qilwergendin kéyin
,qimarwazlarning sewr qachisi toshti .
- uning chirayliq bir xotuni barghu, -dédi bireylen utuwalghuchigha meslihet bérip . - bu qelender chong gep qilghan
bilen sanga héchnime bérelmeydu.
- bolidu,- dédi u ikkilenmey ,-etigendin béri utturghinimni we bu doqisini qoshup xotunumning bir kéchilikini tiktim
.
u bu qétimmu utturwetti .u < oghulbalchiliq >ni körsitish üchün öyige keldi -de,charchighinidin laydek ézilip
uxlawatqan arzuni yotqandin yulup élip ,héliqi qimarwargha tutquzup qoydi .
- bir kéche jumu ,gépingde turmisang bolmaydu.ete etigen saet altide öyüngge uni alghili barimen .
bichare arzu néme ish bolghinini bilip bolghuchilik özini héliqi qimarwazning öyide kördi .ah ,sheher !séning
qoynung néme dégen kengri ?sheher dégenning yüriki ,quliqi yoqmu ?sen ilkingde yashawatqan ademlerning
qilqilirigha ,tiniqlirigha ,séni dawamliq bulghawatqan nijislargha perwa qilmapsen ?qarighina ,qanchilighan kishi
sanga telpünüp ,otungda köyüp ,süyüngde éqip ,séni qudret tapquzush ,güllitish ,séni dunyadiki eng azade ,eng
chirayliq ,eng pakiz sheher qilp qurup chiqish hemde jennetke tégishküsiz astanige aylandurush üchün barliqini
sanga atap tirshiwatsa ,arzuning xojayindek kishiler séning xilwet kochiliringda ,kishilerning neziri chüshmigen
bulung -pushqaqlarda parche -parche dozaxlarni yasap ,dozaxlargha özining newrilirini ,qizlirini ,qérindashlirini
apirwélip qynimaqta.
dégendek ,arzuning éri etsi tang süzülmeste uni tapshurwaldi hemde öygimu aparmastin udul wezipige yolgha saldi
.könglide ne insap ,ne haya,ne erlik ghorur bolmighan bu nainsapning oylaydighini qimargha ,neshigekéreklik pullar
idi .u arzuni herxil usullar bilen aldap ,azdurup ,qynap yürüpmu ,qolgha chüshürgen pullar bilen héliqi hajimning
kélishimini ada qilalmidi.bu qerzdarni tüzükrek jöndiyelmigen hajim bir küni özining qaram ademliridin tötni ewetip
,uni taza edeplep qoydi .qarghish tegkür qerzdar ömülep qopup yéqin etraptiki bir shexsy doxturxanining kariwitigha
aranla ülgürdi .u közinimu achmay asma okul urghuzwatqan tunji küni kéchde uning öyide échinishliq weqe axir yüz
berdi . u arzuni öydin bir nerse ekilishke buyrighanidi ,arzu öyge kirip chiraghni yéqishi bilen teng uning aldida ikki
er peyda boldi .ishik ichidin taqaldi ular arzugha qarap set hijiyip turatti .ehwalning chataqliqni pemligen arzu
iishikke qarap étildi .lékin ikki eblexning aldida urunushliri kargha kelmidi .
- manga chéqilmanglar ,ötünüp qalay,-dédi arzu ulargha yalwurup , - men bir ajiz qiz ,bu öy méning emes ,boway
saqaysila men yurtumni tapimen .hazir némila bolmisun uninggha qarimisam bolmaydu.uning ehwali bekla xeterlik
.esly bayatinla ketsem bolatti .bu manga tépilghusiz purset idi . biraq bowayning halidin xewer alidighan adimi yoq
iken .uninggha ichim aghrip doxturxanigha aparghanmen .u saqaysila bu yerdin kétimen .yurtumni ,anamni tapimen
...
arzuning sözliri néme üchündur taghdin baghdin chiqiwatatti .könglide oylighanlirini bu ikkiylen'ge dep néme
qilidu?éniqki u temtiridi ,qoriqti .ular arzuning toxtimay qilghan sözlirini hijiyip turup anglidi we bir -birige qarap
külüp qoydi-de ,arzugha étildi .unng téni ,yüriki yene bir qétim ézildi .héchkim héchkimning échinishliq nidasini
angliyalmaydighan bu qarangghu tünde u qandaqmu bu ikki körümsiz,yirginichlik mexluqning changgilidin
qutulalisun ?héliqi ikkiylen arzugha nöwetliship basqunchiliq qilghandin kéyin ,közdin ghayip boldi . arzuning azraq
tiniqila qalghan idi .bir hazadin kéyin u tuyuqsiz ornidn turup ,< ana! >dep dehshetlik warqirighiniche sirtqa étildi
.öyning yan terpidiki kochiigha chiqishi bilen teng téz sürette kélwatqan bir mashina uni bésip ötüp bir chetken bérip
toxtidi .mashinidikiler chüshüp qya - chiya qilishqandin kéyin ,birdemdila nelerdindur kelgen ademler kochini liq
aldi .arzuning pütün bedini pare-pare bolghan ,méngisi yenjilip ketken idi .toplashqan kishler qizgha ich aghritti
.beziler <uyghurken >dése,yene beziler <mest oxshaydu > deytti . yene beziler sinchilap qarap qizning ochuq
qalghan paqalchekliridiki sürülüp ketken herxil xet we resimlerni körüp ,ixtiyarsiz bashlirini lingshitti .
ademlerning arzuning jesitige qarap qilishqan qiyasliri köp bolismu ,u beribir waqitining ötüshi bilen hemmisi
untulidu.bu sheherde ,bu doqmushlarda qanchiligha bextisizlerning ahu zarliri untulup ketmigen -he.
shundaq qilip bextisiz arzu anisni axirqi qéitim chaqirip alemdin ötti .emdi u rasitnla yurtini ,ansini tapalmidi .
échiniish ,ökünüsh ichide arzuning kechürmishlirini tügettuq. yene qanchilighan arzularning ayagh -asti
qilniwatqanliqini ,baliliqini ,shoxliqini ,tatliq külkilerni hés qilishqa ülgürelmey,ana méhrige ,dunyaning illiqliqigha
qanalmay...qyniliwatqan ajizelerning ahu zarini bilmeymiz .hörlük ,barawerlik,güllinish ,ijil -inaqliq insaniyetning
nishanigha aylan'ghan bügünki künde ,bizdiki birqisim ademlerning ghelite yosunda buzulishi ademni chöchütidu.
beziler biz düch kelgen bu échinishliq rialliqtin özini qachurup : < zaman tereqqiy qilsa ,undaq -mundaq yaman
ishlarning bolup turishi tebiiy ehwal >deydu. ménngiche ,bu hergizmu tebiiy ehwal emes. zamanning tereqqiy
qilghini sizning öz qérindashliringizni sétiwétishingizge ,perzentiliringizni öz qolingiz bilen nabut qilishingizgha
türtke boldimu ?éniqki ,zaman tereqqiy qilghan bilen bizning rohimiz ,éngimiz ,mesuliyet ,mejburiyet tuyghumiz téxi
u tereqiqyatqa yételmidi ,hetta chékindi .bu xil chékinish bashqa tereplerge qarighanda ewladlarni söyüsh ,qedirlesh
,qoghdash ,ular üchün heqiqiy himayichi bolush jehetlerdiki ajizliqlirimizda bekrek ipadiliniwatidu.
balangni satting dégenlik - bügününgni ,etengni ,arzu -armanliringni satting dégenlik .
qizliringni satting dégenlik - xelqingning anilirini satting ,yiltizliringgha palta chapting dégenlik !