Uyghur Ilide Tarqiliwatqan Jinsi Yuqumluq Kisellikler

Aptori: Dr. Mehmet Emin
 

Jinsi yuqumluq kisellikler digen qandaq kisellilerni korsitidu?

Jinsi yuqumluq kisel (sexual transmitted diseases) diginimiz jinsi munasiwet arqiliq kishiler arisida oz ara yuqudighan yuqumluq kiselliklerni korsitidighan bolup, bu hildiki kisellikler towendikidek alahidilikke ige.

1. Bu hil kisellik asasliqi erlerning meni, ayallarning jinsi suyuqlighi we qan arqiliq kishiler arisida oz ara tarqaydu.
2. Eger birsi bu hil kiselliklerge giriptar bolghan herqandaq bir kishi bilen jinsi munasiwet otkuzse, u kishide bolghan shu kiselni ozige yuqturiwalidu. SHunga birdin artuq jinsi hemrasi bar kishilerning bu hildi kiselge giriptar bolush ihtimallighi yuquri bolidu.
3. Bu hildiki kisellerning mutleq kop qismining yuqumlunushchanlighi nahayti yuquri bolidu.
4. Bu hildiki kisellerning kopunchisi adem bedinining imiyunut kuchini ajizlashturidu. Adem bu hil kiselge giriptar bolghandin kiyin, bashqa kisellerge giriptar bolush hetiri yuquri bolidu.
5. Kishiler bu hil kiselge giriptar bolghandin kiyin bedende bu hil kiselge nisbeten imiyunut kuchi peyda bolmaydu, bu kishining bu hil kiselge qayta giriptar bolush ihtimali yenila mewjut bolidu.
6. Bu hil kiselge giriptar bolghan erlerning alamiti iniq we ashkare boludu, yeni bu hil kiselge giriptar bolghan erlerde melum mezgildiki yoshurun mezgilidin kiyin kisellik alametliri iniq ipadilini chiqidu, shunga kopunche erler wahtida dawalash ilip birishi mumkin.
7. Bu hil kiselge giriptar bolghan ayallarning mutleq kop qismining alamiti yoshurun bolidu. Bezilerge hetta uzun muddet diyagunuz qoyulmasliqi mumkin. Shunga ayallarda bu hil kisellik yoshurun bolup, wahtida dawalash ilip birilmasliqi sewibidin ayallarning bu hil kiselliklerni erlerge yuqturush pursiti erlerning ayallargha yuqturush pursitidin yuquri bolidu.

Uyghur Rayunida kop uchiraydighan jinsi yuqumluq kisellikler

Bezi jinsi yuqumluq kiselliklerning Uyghur rayunida tarqawatqanlighigha uzun yillar bolghan bolsimu, biraq yiqinqi yillardin biri Uyghur rayunida tarqawatqan jinsi yuqumluq kisellirining turi kunsayin kopeymekte, tarqilish ehwali kunsayin ighirlashmaqta. Hazir dunyaning herqaysi dowletliride tarqawatqan jinsi yuqumluq kiselliklerning hemmisi Uyghur rayunida tipilidighan bolup, ular towendikilerdin ibaret.

1. Soznek (Gonorrhea, 淋病)
2. Ayallarning Jinsi Yol Aqma Qurut Kisili (Trichomoniasis, 指阴道毛滴虫病)
3. Ayallarning Jinsi Yoli Yallughi (Vaginitis, 阴道炎)
4. AIDS kisili (HIV/AIDS, 爱滋病)
5. Suduk Yallughi (Nongonococcal Urethritis, 非淋菌性尿道炎)
6. Das Songek Boshlughi Yallughi (Pelvic Inflammatory Disease, 感染性盆腔疾病)
7. Siblis Kisili (Syphilis, 梅毒)
8. Jinsi Eza Qichishqaq Kisili (Genital Scabies, 生殖器疥疮)
9. Jinsi Eza Sugeli (Genital Warts, 生殖器疣)
10. Otkur Suluq Sugili (Acuminate Condyloma, 尖锐湿疣)
11. Jinsi Eza Qoqaqi (Genital Herpes, 生殖器疱疹)
12. Jinsi Eza Yarisi (Chancroid, 软下疳)
13. Jinsi Eza Kilimidiye Yallughi (Chlamydia, 衣原体病)
14. Uyat Yiri Pishitlap Qilish (Pubic Lice, 阴部虱子)

Jinsi Yuqumluq Kiselliklerde qandaq alametler bolidu?

Jinsi yuqumluq kiselliklerning alametliri asasen jinsi ezagha merkezleshken bolup, ohshimighan kisellerde ohshimighan alametler bolidu. Erlerning alamiti kopunche hallarda iniq we ashkare boludu, yeni bu hil kiselge giriptar bolghan erlerde melum mezgildiki yoshurun mezgilidin kiyin kisellik alametliri iniq ipadilini chiqidu. Ayallarning mutleq kop qismining alamiti yoshurun bolidu. Bezi ayallar bezi jinsi yuqumluq kiselge giriptar bolghandin kiyin uzun muddet diyagunuz qoyulmasliqi mumkin.

Soznek (Gonorrhea, 淋病) te suduk yolidin yaki jinsi ezadin aq yiringliq jinsi suyuqluq iqip chiqidighan bolup, jinsi eza koyup ichiship aghridu. Suduk Yallughi (Nongonococcal Urethritis, 非淋菌性尿道炎), Jinsi Eza Kilimidiye Yallughi (Chlamydia, 衣原体病) qatarliq kisellerde jinsi eza suyuqluqi kopiyish, suduk yoli yaki jinsi eza ichiship aghrish, bolupmu kichik teret qilghanda bu hil aghrish tihimu eghir bolushtek alametler bolidu. Ayallarning Jinsi Yoli Yallughi (Vaginitis, 阴道炎), Ayallarning Jinsi Yol Aqma Qurut Kisili (Trichomoniasis, 指阴道毛滴虫病), Das Songek Boshlughi Yallughi (Pelvic Inflammatory Disease, 感染性盆腔疾病) qatarliq kisellerde jinsi eza suyuqluqi normal bolmasliq, yeni renggi, puriqi we miqdaride ozgurush bolush, belning towen teripi tilip aghrish qatarliq alametler bolidu. Siblis Kisili (Syphilis, 梅毒), Jinsi Eza Sugeli (Genital Warts, 生殖器疣), Otkur Hol Sugel (Acuminate Condyloma, 尖锐湿疣), Jinsi Eza Qoqaqi (Genital Herpes, 生殖器疱疹), Jinsi Eza Yarisi (Chancroid, 软下疳) qatarliq kisellerde jinsi ezagha sugel, qoqaq, yara yaki osme peyda bolup, aghrish qatarliq alametler bolidu. Uyat Yiri Pishitlap Qilish (Pubic Lice, 阴部虱子), Jinsi Eza Qichishqaq Kisili (Genital Scabies, 生殖器疥疮) qatarliq kisellerde asasliqi jinsi eza, uyat yiri qichishish qatarliq alametler bolidu.

Jinsi Yuqumluq Kiselliklerning aqiwiti qandaq bolidu?

AIDS ksili bilen Siblis Kisilidin bashqa mutlek kop qisim Jinsi Yuqumluq Kisellikler gerche adem hayatigha tehdit ekelmisimu, biraq kishilerge kopligen rohi we jismani azaplarni kelturidu, inaq ahile turmushigha dehli qilidu, shundaqla tughmasliq we yaki kiyinki ewlatning supitige dehli qilishtek yaman aqiwetlerni kelturup chiqiridu.

Kishiler Jinsi Yuqumluq Kiselliklerge giriptar bolghanda, bezi en eniwi koz qarash tupeylidin wahtida dohturgha birip tekshurush dawalash ilip barmaydu, netijide dawalash asan bolghan bezi kisellermu dawalash wahtini qoldin birip qoyghanlighi uchun, saqaymas kiselge aylinip, kishilerni bir omur azapqa qoyidu.

Uyghur Rayunidiki jinsi yuqumluq kisellikler ehwalining eghirlishishigha sewep bolghan amillar

1. Pahishe ishlarning kunsayin ighirlishi we putun jemiyetning buzulushqa yuzlunishi.
2. Qanun tuzumning mukemmel bolmaslighi, yeni qanun ijira qilghuchilarning chirikliki we qanunning toluq ijira bolmaslighi.
3. Kishilerning ehlaqi pezilet olchimining towenlishishi, yashlar arisidiki ehlaq pezilet we dini terbiyening kem bolushi we dini itiqatning suslishishi, jinsi munasiwetke qarghularche intilishishi.
4. En-eniwi er ayal we ahile munasiwitining buzulishi, er ayallarning bir birige bolghan sadaqetmenligining kunsayin towenlishishi.
5. Kishilerning taziliq engining bolupmu jinsi taziliq engining towen bolushi, jinsi munasiwette ozini qoghdashni bilmesliki we ozini qoghdashqa ehmiyet bermesliki.
6. Uyghur Rayunidiki turaqsiz kishilerning kunsayin kopiyishi, we ularning tazliq sharahitining towen bolushi.
7. Namiratliq we ishsizliqning kopiyishi.
8. Muteleq kop sandiki kishilerning jinsi yuqumluq kiselikliri toghursida hichqandaq chushenchige ige emesligi.

Jinsi yuqumluq kiselliklerni qandaq qilghanda unumluk konturul qilghili bolidu?

1. Hokumet qanuni tuzumni mukemmelleshturushi we saghlamlashturushi, pahishe ishlirini qattiq tizginlishi kirek.
2. Er ayallar bir birige sadiq bolushi, en eniwi ahile munasiwitini kuchaytish, qalaymiqan kishiler bilen jinsi munasiwet otkuzmeslik kirek.
3. Kishilerning ehlaq pezilet olchimini yuquri koturush, dinni itiqatni kuchaytish kirek.
4. Teshwiqatni kucheytish we barliq unumluk usul charilerni qollunup, putun helqni jinsi yuqumluq kiselliklerdin hewerdar qilish kirek.
5. Kishilerning taziliq ingini bolupmu jinsi taziliq engine yuquri koturush, qandaq qilghanda jinsi yuqumluq kiselliklerdin saqlanghili bolidighanliqni bildurush kirek.
6. Aqqunlarni yahshi konturul qilish, ishsizliqni azaytish kirek.
7. Er ayal bir terepte herqandaq jinsi yuqumluq kisel bolush ihtimalliqi bolsa, darhal dohturgha birip korunup, wahtida dawalinishi kirek.