Author/Aptorlar: Shohret Saydahmat, Mavlan Yasin we baxqilar

Hisam in Canada

Hisam "Kanada Uighur Jemiyitining" Reisi Boptu

Hisam Ghuljidiki waqtida, hemme chaqchaqchilar Hisam chahchaqini qilishidiken. Hisam Urumchige kochup barghandin kiyin Urumchidiki chahchaqchilarmu Hisam-Hisam dep chahchaq qiliptu. Hisam konglide:"ejepmu 'Komunist Partiyisidek' kishilerni bir qilipke chushurwaldim" dep meghnun boluptu.

Hisam Amerikige kelgendin kiyin, bu yerdiki Uighurlar Hisam dep chaqchaq qilishmey, nediki bir isamlarni ishlitiptu. "Mavlan chaqchaqliri", "Paylasop Shohret" we "Kulguchi" dep Hisamgha egeshmeptu.

Buningdin qattiq renjigen Hisam Kanadagha kochup biriwaptu. Berishige, Uighurlarning bir sorunda ozining kosaq kopigini chiqirip mundaq deptu:"Kommunizimning yahshilighi shuki hemme adem birhil awazda gep qilidu, Amerikidiki Uighurlar yaman yolgha kiriptu, ularni bir-qilipke chushurish mumkin emes iken!" Hisam gipini dawam qiptu:"Kanadadiki Uighurlarni momun, yaman yolgha kirmidi deydu, bolsa hemminglar Hisam-Hisam dep chahchaq qilishinglar!"

Ikki yildin kiyin Hisam "Kanada Uighur Jemiyiti"ning reisi boluptu, huddi yurttiki helqdek hemmisi Hisamgha ageship bir-qilipke chushuptu.

Hisamning Kanadadiki Turmushi

Sawatsiz Hisam Kanadagha kocup kiliwilip ixlimey Kanada hokumiti bergen oyde olturup, hokumet kembeghellerge bergen talonda bazardin yimeklik alidiken.

Bir kuni Hisamning oyige Amerikidin birsi beriptiken, Hisam uning Amerikidiki turmishini anglap bolup uninggha:"sen 'pul, pul, pul...' toghrisidila gep qilivatisen, siler Amerikida tihice Kapitalizimda yashavitipsiler. Biz Uighurar Kanadada hazir Kommunizimge ottuq, pulni hem ixletmeymiz, hem kormeymiz!"

Hisam in Japan

Yaponluq Hisam we Diwan

Yaponiyede oquwatqan Hisam Ghuljigha tuqqan yoqlap birip, uc-derwazida bir diwangha yoluquptu. Hisam hic pulbergisi kelmey, hijilciliqta amalsiz yangcughidin balisi oynaydighan cirayliq bisilghan qeghez-puldin birni diwanigha birip

-mawuni kordingmu? munu silerning pulunglargha 100 sumgha toghra kilidu! - dep etiraptikiler anglisun dep waqiraptu

Hiliqi diwan qeghez-pulni qoligha ilip "pey" dep tukuriwitip
-sen oqughan Yaponiyeni menmu oqughan, yalghan pul bilen mini aldima -dep Hisamgha qayturup biriptu

Hisam Yaponiyediki Yatighida Mokuniwaptu

 Hisam Ghuljidiki bir sarradin Yaponiyige oqushqa barmaqchi bolup Beijingdiki bir mihmanhanigha kiliptu, mihmanhanigha kirishige bir qiz aldini tossap Hisamgha:"charchap qaldilimu? konglingizni elip qoyaymu?" dep Hisamgha eggiship ta-yataqning aldighiche egiship keptu, uni ittirip oyning ishigini aranla ichidin quluplawaptu Hisam.

Hisam etisi Yapongha keptu. Ikkinchi kuni etigende bazargha yimek alghili chiqip, bir dukanni tipiptu, "Yimeklik Dukini" digen wiwiskini korup, Hisam yiqin birishige ishikning aldida ikki chirayliq yasangghan Yaponluq qiz uninggha kulup salam brrishige, Beijingdiki buzuq ayallardin qorqup ketken Hisam keynige burulupla yatighigha kirip mukukniwaptu.

Hisam Yaponiyede Hoshnisining Timini Cheqiwitiptu

Hisam Ghuljidiki waqtida bir yaman hoshnisi bar iken, hoshnisi dawamliq kichiyche olturush qilip Hisamni uhlatmaydiken, Hisam hemmishem hoshnisining tamini ikki qoli bilen urup ularni jimiqturidiken.

Hisam Yaponiyege oqush bilen kilip, biringchi kuni kechte, hoshnisining oyidin ghelitila bir awaz chiqishi bilenla, Hisam ornidin turupla huddi Ghuljidiki hoshnisining timini urghandek qattiq uruptiken, hoshnisining "qeghezde" yasalghan timi biraqla orulup kitiptu. Ve....

Yapondin oqup kelgen Hisamni Bir tilemchi shangho qaptu

 
Hisam Yaponiyeda oqush puturup Ghuljige qaytip keptu, Yaponda ing'iship salam berishni adet qilghan Hisam Ghuljining uzbek meheliside otken kishilerning hemmisige ing'iship salam beriptu. Yolda kitiwitip bir diwanigha uchrap qilip, Hisam uningghimu ing'iship salam birishige, diwan Hisamgha qarap waqiraptu:"mendin tilemchilik qiliwatemsen? Menmu sang'a ohshash bir tilemchi!" Ve...

Hisamning Yaponiyidiki 3 salimi
 

Hisam Yaponiyege sayahet bilen birip qaptu, uning dang'qini ang'lighan Yaponitidiki Uyghurlar Hisamni dep bir chong kichilik uyushturuptu.

Shu kichilikte Hisamni sozge teklip qiptu, Hisam:"Salammu-elakum, wetendashlirim!" deptiken, pukul zaldiki minggha yiqin Uyghurlar:"Walaylakum-esalam!" dep jawap beriptu.

Hisam keynidin:"Salammu-elakum, Sherqi Turkistan wetendashlirim!" deptiken, zaldiki yerimi digudek Uyghurlar zaldin chiqip kitiptu.

Hisam keynidin:"Salammu-elakum, Musteqil Sherqi Turkistan wetendashlirim!" diyishige zalda qalghan ademning hemmisi chiqip kitiptu.

Chong zalda yalghuz qalghan Hisam "Bu heqke weten kirek emes iken" deptu.
 

Chaqchaq kotirelmigan Hisam Yapongha beriwaptu

Hisam Tokiyogha kilishgila Ghuljiliq bir yash-bala aldigha uchrap qaptu, Hisamni Yaponda uchritip qilishini hiyal qilmighan u Ghuljiluq Hisamdin qandaqlarche Yapongha kilip qalghanlighini soraptu. Hisam uninggha:"yurtta, jimmi adem ozi kotirelmaydighan chaqchaqni mining ismimda qilidighan boliwaldi, Ular Hisam undaq-qildi bundaq didi dep konglini achip mini chushuridu."

Hisam gipini dawamlashturup: "Ghuljidin qichip Urumchige barsam u yerdimu shu ish yuzbergenligidin Amerikigha qichip beriwalghan. Ulardin qichip Amerikigha barsam yalghan Hisamlargha uchrap qaldim, ismi 'Mavlan', emma mang'a chaqchaq qilidu. Amerikidiki ja-Hisamdin renjip mana Yapongha keldim, ukam!"

Ghuljiliq yigit Hisamgha:"Qandaq digen gep, ademni shundaqmu eqmaq qilghan barmu?" deptu. Hisam ensirigen halda uningdin iltimas qilptu "Yaponiyege mini keldi dep hichkimge dimigin, bolmisa ularmu chaqchaq qiliwatimiz dep mini shangho qilidu!"

Yaponlukh Hisam bilen Amerikilikh Hisam

Hisam Yaponiyeda oqush puturup Ghuljige qaytip keptu, Yaponda igilip salam berishni adet qilghan Hisam Ghuljining uzbek meheliside otken kishilerning hemmisige igilip salam beriptu. Yolda kitiwitip bir diwanigha uchrap qilip, Hisam uningghimu igilip salam birishige, diwane Yaponlukh Hisamgha qarap waqiraptu:"mendin tilemchilik qiliwatemsen? Yakh men sizge salam beriwatimen qunki sizmu biz uyghurlarning ewlatliri deptu Yaponlukh hesam. Yaponlukh Hisam yenidin bir tumen yapon pulini elipla bu diwanige berip xundakh deptu: Men yaponiyege berip ademlerge salam berix hislitini hem erdek yaxax usulini ugendim. Bu orpe-adet biz uyghurlarning salam berix usuligha ohxaydiken dep aghirida xundakh deptu. Siz hata yerde turup diwaniqilik khiliwitipsiz. Ozbek digendin pul qikhix mayakhta tursun bir parqe nanmu qikhmaydu dep yaponlukh hisam ketip khaptu.

Hisamning ketixi bilen bu yerge Amerikida okhughan ikkinqi hisam ghadiyip bu yerdin otup ketip berip diwanini kurupla kheqiptu. Arkhidin diwane bu hisamni khoghlaptu. Bu amerikilikh hisamning put-kholida jan bolmighanlighi uqun birdemdila herip tohtap khelip, mening sanga beridighan bir tiyin pulum yokh. Men Amerikida 10 yil turghan bolsammu oy kherizige boghulup khalghan diwanidin birsimen, men sizge bir tiyinmu berelmeymen dep zarliniptu. Bu diwane bu ixkha heyran khelip, 10 yilghiqimu ata-ananglarni seghinmamsiler dep soraptiken, bu amerikilikh hisam, Mangighu tehi 10 yil boldi 15 yildin exip ketken hisamlarmu Amerikida bar deptu. Bu diwane bugepke tehimu heyran khelip, 15 yildin exip ketken bu hisamlar nimixkha ata-anisini yokhlighili kelmeydu dep soraptu. Ularning jikh baniliri bar dep jawap beriptu bu Amerikilikh hisam. Ularning banalirining birsi bolsa hitay hokimiti bizni tutiwalidu deydu. menmu xundakh oylap aran teslikte pul yighip bu yerge kelsem meni heqkim tutmidi deptu Amerikilikh Hisam. Bu yerde tutiwilinghanlar yenila yaponda okhughan jigiri bar balilar iken mesilen Tohti Muzat dep jawap beriptu bu amirikilikh hisam. Emdi uhtum deptu bu diwane, silerning yurtinglargha kelmesliginglarning sewewi tutulup khelix emes pul iken deptu. Bu diwane yene sozini dawam khilip, men yekhinda bir diwane aghinemdin anglisam uning tukhkhini amerikigha berip keptiken, hekhler uningdin Amerika khandakh ken dep sorisa, u xundakh deptu: Amerikigha berip Amerikini korgendin, mixede olturup quxumizde koridighan Amerika yahxiken dep zarliniptu. Xuning bilen bu diwane Amerikilikh hisamgha iqi aghirip yenidiki Yaponlukh Hisamdin alghan pulni beriptiken, bu Amerikilikh hisam hox bolup, bu diwanini soyup ketiptu.
Aghirida Amerikilikh Hisam xundakh deptu: wetendiki diwanilerning kongulimu bizning Amerikilikh Hisamlardin oligi artikh iken dep yighlighan peti pulni yanqighigha selip yolgha rawan boptu.

Hisam Yaponiyini Sighiniptu

Hisam Yaponiyede oqughan mezgilide ayali Yaponluq ayallardek Hisamni taza yahxi kutiptu, yurtqa qaytqandin kiyin yeni burungha ohxaxla Hisamni ixqa buyruydighan bolptu.

Bir kuni Hisam ayaligha deptu:"Yaponiyege kiteylimu, hoton?"
Ayali:"nimixke?" dep soraptu
Hisam:"Yaponda er-ayaldek yaximamduq, yene!" dep javap beriptu.

Hisam in Australia

Hisamning Australiadiki Qiz-Newrisi

Hisam Australiage kochmen bolup kochup kilip, uning ozige ohshash set qizige peqet yigit chiqmaptu. Hisam ilajsiz dohturhanigha nurghun pul heshlep qizini operatsiye qildurip, qizining yuz-kozlirini yasitiptu. Ahirda uning qizi bir perishtidekla sayip jamalliq boptu.

Qizi Ghuljidin taza kilishken, ozidinmu yash bir yigitni egeshtirip kilip toyini qiptu. Hisam bir yil otkendin kiyin ying'i tughulghan newrisini yoqlap birishige, kuy'oghli Hisamgha:"newringiz sizni tatiptu" deptiken, Hisamning qizi bishini kotirelmey we nime diyishini bilmay turishige Hisam:"qizim balawaqtidimu mang'a ohshaytti, qiz bala yishige toshqanda chirayi ozgeridu. Qaraptu, mining newrem dunyada eng chirayliq qiz bolidu!" dep koy'oghli hatirjem qiptu.

Hisam in Sweden

Hisam Swidendin Kun Yorimighice Kitmeydiken

Hisam Swidenge kilip Paruq-akinige cuxuptu, bir qance hepte otsimu hic kitixning gipi bolmighacqa, Paruq-aka uningdin soraptu :"Hisam-ka, hedem sizni qacan oyge qaytidu dep telefon qilghan, nime dep jawap berey?"

Hisam uninggha:"tang'atqanda kitidu dep jawap ber" deptu. Paruq-aka Hisamgha:"bu yerde bir yilda 6 ay qarangghu 6 ay yoruq bolidu, kunning yorixige yeni 6 ay bar, xuningghice turamsiz?" dep soraptu.

Hisam:"emese, qarangghu-marangghuda mini yolgha salmaqcima?" dep soraptu.

Hisam Swidenda Kichiyche Olturuptu

 
Hisam Ghuljidin Swedendiki Paruq-aknukige mihmangha biriptu, oyun taza qiziwatqanda sorun tarqilishqa bashlaptu.

Hisam Paruqqa-akigha:"oyun taza qiziwatsa, bularning hemmisi ketgini nimisi? Kech kirgiche oynimamduq?" deptu. Paruq-aka Hisamgha mundaq deptu:"Hisam uhlimamsiz? Hazir bu yerde kech bolmaydighan mezgili, eger kech kirgiche oynaymen disingiz, 6 ay onishingiz kirek!"
 

Hisam in Germany

Uyghur Mal dohturi Hisam Germaniyede

Hisam Germaniyide mal dohturluq ixini baxlighan kuni bir Nemis ayal muxukini dawalatqili keptu. Hisam muxukni erkilitip Uyghurce salam birixige muxuk uning yuzuni morlawaptu.

Nemis ayal Hisamgha:"mining muxukim Nemiscidin baxqa tilni yaratmaydu!" deptu.

Hisam Germaniyede

Hisam germaniyege kelip, germaniyediki uyghur teshkilatigha reyis bolmaqchi boptu, saylam kuni hisam chechini pakiz chushuriwetip, beshigha tazning meyini surkep zalgha kirip keptu, tazning meyidin seskengen jamaet hisamdin soraptu: < hisamka, bu nime qiliq ? >
Hisam jawap beriptu: < anglisam buyerde chechi barlarni reyis qilmaydiken, shunga tazni dorap kirdim ! >

Hisam in Russia

"Hisam Ross"

Hisam tijaret ucun Rossiyege biriptu, Rosscini taza bilmeydighan Hisam bazarda kuruxkisini kottirip bir magazingha kirip ixaret bilen su soraptu. Magazinci Hisamgha bir botulka Vodkini biriptu.

Biraz otkendin kiyin Hisam bir axhanigha kirip yene ixaret bilen su soraptiken, axhanining hojayinimu uninggha bir botulka Vodkini ciqirip biriptu.

Bir qance kun otkendin kiyin Hisam oyige telefon qilip mundaq deptu:
-Vodkida dumligen Poloni yep sizge telefon qilixim, Rossce suni VODKA deydiken!"