Okhudi, Axti


Memtili Tohti - 1924-yili Qoqek

Okhudi, axti baxkhilar bizdin, ey kherindaxlar,
Korgeqke ularning ijtihatini khaynar vijdanlar.

Havada laqindek jevlan khilar baxkha milletler,
Khaldukh biz ulardin bekmu arkhida, oyla ummetler.

Ogetmes bizlerge hekh kalamni bilgen alimlar,
Ehlakhni puqek pulgha satkhay bizning zalimlar.

Rixve bar yerge aq khaxkhir kebi demsiz qaparler,
Bexida selle, kholida tesvi, hekhtin khaqarler.

Oylanglar! Zakat-iskhat kimlerning hekhkhi, kimler alurler?
Ni-ni hiyanetler heyvet ton iqide pinhan khalurler.

Muyesser boldiler baxkha ellerge anqe hikmetler,
Emilige kharita berdi allah xanu sevketler.

Okhuymiz, bilmeymiz, lisanu ereb muxkul tili bizge,
Yadikar khalghan yokh bir noqka hikmet ulardin bizge.

Khexkherde yitimler hammam astida kulde yaturler,
Terbiyisiz, hoxukh oynap, nexe tarurler.

Merhumi damolla Abdukhadiri nahekh kettiler,
Gunahi nime? Pekhet bizge hekhni ugettiler.

 

 

Seghinix


Memtili Tohti 1930-yil

Ana yurttin kettim yirakhkha, yurdum yirakhta ghemde men,
Yigudek ax-nan khini, isikh-soghukhta dengdimen.


Khaldi el-yurt, khaldi tarim, khaldi
Ili, zerepxan,
Uxbu veten ghemide konglum mening perixan.


Nege barsam kemsitix, 'vetensiz' dep sanaldim,
Turkhun bolup her jayda turmilerge khamaldim.


Vijdani hem imani yokh beg, ghujam her jayda bar,
Khagha, khozghun han betende, yazdimu bolmas bahar.

Koz yixim yamghur bolup akhar kunde tohtimay,
Bulang-talang bolghan vetenge men tevpikh* khandakh qiday?


Ih vetinim, ghemkuzarim - mihribanim ana yer,
Alimimde tengdaxsiz xerkhtiki bir goher.


Her kunung otti behtsiz bu kharanghu zulmette,
Pen-bilimni terk eitip yatting uykhu-gheplette.


Is-tutek iqre khaldi - el veten hali harap,
Perz emes nahxa-saz bizge, satar, suney, dutar-ravab.


Ih, vetinim baylikhim, kongul xadi yaylikhim,
Sen uqun pida oghulmen, tekhdim sanga barlikhim.


* tevpikh - toghra yolni tallighuqi digen menide.

 

 

 

Yari Yoqni Bichare Denglar

Muhemmetjan Rashidin

Séghinghanda séghinari yoq,
Yari yoqni bichare denglar.

Derdi baru méhribani yoq,
Yari yoqni bichare denglar.


Yalghuzlarning yatmiqi testur,
Tünde tangning atmiqi testur.

Yarsiz murat tapmiqi testur,
Yari yoqni bichare denglar.

Meyli bolsun ilkide bayliq,
Meyli bolsun aydek chirayliq.

Meyli bolsun katta oy - jayliq,
Yari yoqni bichare denglar.


Köyüp baqqan söyüp baqmighan,
Lew lezziti sürüp baqmighan.

Bir yar tutup yürüp baqmighan,
Yari yoqni bichare denglar.


www.biliwal.com Munberidin elindi.

 

 

 

Uyghur

- Berqi

Oghuzxan kéliwatidu?

Yaq! yaq!
Addiy uyghur u öy alalmighan.
Sheher kochisida hayat uchun yürgen sersane.
Astida éti yoq,
Altun tuyaqliq.

Üstide padichilar kiyimi,
Emes polat qunaqliq.

Qolida qilich emes,
Siqimdiwalghan,
Jinsiy ajizliqni dawalash heqqidiki élanni.


Yaq! yaq!
Kéliwatidu kochida –
Bir uyghur
Oghuzxanning bir tamche qéni.

Kelgüsige qarap domilap,
Topigha milen'gen
Sarghayghan... Halda...

1999- Yil, ürümchi


===============================


Uyghur

Berqi


Oghuzhan is coming?
Not, yet!
He is an ordinary Uyghur man
Who couldn't have bought a house
Who have been wandering in the city
For his life.
He is not riding a horse
Which has golden horses hone
But he is wearing jeans
Not an iron armor.
He is not holding a sword
But a brochure
Which is about curing impotence.
No! no!
In the road a Uyghur man is coming
He is a blood drop of Oghuzhan.
He is rolling into the future
Got dust all over the body
So humbly