Okhudi, Axti
Memtili Tohti
- 1924-yili Qoqek
Okhudi, axti baxkhilar
bizdin, ey kherindaxlar,
Korgeqke ularning ijtihatini
khaynar vijdanlar.
Havada laqindek jevlan
khilar baxkha milletler,
Khaldukh biz ulardin bekmu
arkhida, oyla ummetler.
Ogetmes bizlerge hekh
kalamni bilgen alimlar,
Ehlakhni puqek pulgha
satkhay bizning zalimlar.
Rixve bar yerge aq
khaxkhir kebi demsiz qaparler,
Bexida selle, kholida
tesvi, hekhtin khaqarler.
Oylanglar! Zakat-iskhat kimlerning hekhkhi,
kimler alurler?
Ni-ni hiyanetler heyvet ton iqide pinhan khalurler.
Muyesser boldiler baxkha
ellerge anqe hikmetler,
Emilige kharita berdi
allah xanu
sevketler.
Okhuymiz, bilmeymiz, lisanu
ereb muxkul tili bizge,
Yadikar khalghan yokh
bir noqka hikmet ulardin bizge.
Khexkherde yitimler hammam
astida kulde yaturler,
Terbiyisiz, hoxukh oynap,
nexe tarurler.
Merhumi damolla Abdukhadiri
nahekh kettiler,
Gunahi nime? Pekhet bizge
hekhni ugettiler.
Seghinix
Memtili Tohti
1930-yil
Ana yurttin kettim
yirakhkha, yurdum yirakhta ghemde men,
Yigudek ax-nan khini,
isikh-soghukhta dengdimen.
Khaldi el-yurt, khaldi tarim, khaldi
Uxbu veten ghemide
konglum mening perixan.
Nege barsam kemsitix, 'vetensiz' dep sanaldim,
Turkhun bolup her jayda
turmilerge khamaldim.
Vijdani hem imani yokh
beg, ghujam her jayda bar,
Khagha, khozghun han betende, yazdimu bolmas bahar.
Koz yixim yamghur bolup akhar
kunde tohtimay,
Bulang-talang bolghan vetenge
men tevpikh* khandakh qiday?
Ih vetinim, ghemkuzarim - mihribanim ana yer,
Alimimde tengdaxsiz xerkhtiki
bir goher.
Her kunung otti behtsiz bu
kharanghu zulmette,
Pen-bilimni terk
eitip yatting uykhu-gheplette.
Is-tutek iqre khaldi - el veten hali harap,
Perz emes nahxa-saz
bizge, satar, suney, dutar-ravab.
Ih,
vetinim baylikhim, kongul xadi yaylikhim,
Sen uqun pida oghulmen, tekhdim sanga barlikhim.
* tevpikh
- toghra yolni tallighuqi digen menide.
Yari Yoqni Bichare Denglar
Muhemmetjan Rashidin
Séghinghanda séghinari yoq,
Yari yoqni bichare
denglar.
Derdi baru méhribani yoq,
Yari yoqni bichare
denglar.
Yalghuzlarning yatmiqi testur,
Tünde tangning atmiqi
testur.
Yarsiz murat tapmiqi testur,
Yari yoqni bichare
denglar.
Meyli bolsun ilkide bayliq,
Meyli bolsun aydek
chirayliq.
Meyli bolsun katta oy - jayliq,
Yari yoqni bichare
denglar.
Köyüp baqqan söyüp baqmighan,
Lew lezziti sürüp
baqmighan.
Bir yar tutup yürüp baqmighan,
Yari yoqni bichare
denglar.
www.biliwal.com Munberidin elindi.
Uyghur
- Berqi
Oghuzxan kéliwatidu?
Yaq! yaq!
Addiy uyghur u öy alalmighan.
Sheher kochisida hayat uchun yürgen
sersane.
Astida éti yoq,
Altun tuyaqliq.
Üstide padichilar kiyimi,
Emes polat qunaqliq.
Qolida qilich emes,
Siqimdiwalghan,
Jinsiy ajizliqni dawalash
heqqidiki élanni.
Yaq! yaq!
Kéliwatidu kochida
Bir uyghur
Oghuzxanning bir tamche
qéni.
Kelgüsige qarap domilap,
Topigha milen'gen
Sarghayghan... Halda...
1999- Yil, ürümchi
===============================
Uyghur
Berqi
Oghuzhan is coming?
Not, yet!
He is an ordinary Uyghur man
Who
couldn't have bought a house
Who have been wandering in the city
For his life.
He is not riding a horse
Which has golden horses hone
But he is wearing jeans
Not an iron armor.
He is not holding a sword
But
a brochure
Which is about curing impotence.
No! no!
In the road a Uyghur man is
coming
He is a blood drop of Oghuzhan.
He is rolling into the future
Got dust all over the body
So
humbly