|
Ximali Karolina Xitatlikh Universititi (XKXU) Amerikining Ximali Karolina Xitatining paytehti Raleigh (Rali) xeher merkizige jaylaxkhan bolup memliket boyiqe atakhlikh universititlerning biri bulup hisaplinidu. XKXUning yiziglik, injinirlikh kespliri alahide kozge korunerlik bulup, ijtimaii penler, lahiyelex, maarip, hayat ilim-pan, igilik baxkhurux, tebii membe, jismani terbiye, matimatika panler, tokhumqilikh ve hayvan-atlar saheliridimu Amerika boyiqe ilghar orunda turidu. XKXUning tetkhikhat baghqisi dep atilidighan bir ilmi tetkhikhat merkizi bar, bu merkez 100din artukh xirket ve agentlargha yukhuri derjilik tehnika xarait yaritip beridu. XKXUning yillikh hirajiti tehminen $820 milyon, meblighi $289 milyondin axkhan. Bu universitit memliket boyiqe federal-teminlimigen tetkhikhat universititlar iqide 12-qi orunda, sanaet-teminleydighan tetkhikhat bilen xughunlinidighan universititler iqide 7-qi orunda, tetkhikhat ve terekhilenduruxtiki tolukh reskhuti jehette 30-qi orunda bolup bahalanghan. XKXUning tetkhikhat ixlirigha ajratkhan hirajiti Ximali Karolina xitattiki 16 universititlar iqide 1-qi orunda turidu. Universititning 7,000 din artukh ixqi-hizmetqiliri bolup, buning iqige tehminen 1,800 fakultiliri (kespi hadimlar) bar. Novette, XKXU fakultiliri iqide 9 neper Memliketlik Ilmiy Akademiye ezasi, 9 neper Memliketlik Injinir Akademiye ezasi hemde nurghunlighan kespi jemiyetlerning ezaliri ixleydu. Khabliyetlik hem ohximighan arkha korunuxtiki nurghun okhughuqilar XKXUni oz makani tutkhan. XKXUgha khubul khilinghan okhughuqilarning SAT (Amerka Memliketlik Ali Mektep Imtihani) netijisi 1,193, GPA (Omumiy Ortakh Netijisi) netijisi 4.01 boluxi lazim. XKXUning okhughuqilar gevdisi Amerkining 50 xitatliridin, helikh'kharadiki 110 doletlerdin terkip tapkhan. XKXUda 100 bakalavir derjidiki, 106 magister derjidiki ve 60 doktor derjidiki kesipler bar. XKXUning tetkhikhat merkizi, institutliri ve tejribihaniliri jemiy 400 neper fakulti ezaliri, 900 aspirantlar ve 200 okhughuqilarni ihtisat jehettin teminleydu. XKXUning kutubhanisi memliketiki tetkhikhat kutubhanlar iqide 32-qi orunda turidu. Okhughuqi be tetkhikhatqilar XKUgha yekhin jaylaxkhan Duke Universititi, Ximali Karolina Universititi-Chapel Hill(XKUC), ve Ximali Karolina Merkizi khatarlikh universititlerdin kitablarni erkin khiraet khilsa bolidu. XKXUgha yekhin jaylaxkhan Tetkhikhat Uq-bulunglukh Baghq (Research Triangle Park) dep atilidighan Ameika boyiqe atakhlikh tetkhikhat merkizide 140din artukh xirketler ve tetkhikhat jemyetliri bar. XKXU, DUKE ve XKUC bu uq-bulungning uq nokhtisi dep kharilidu. XKXUda okhughan Uyghurlar: 1995 yili bio-matimatika kespide Tughluk Abdurazak Magistirlikh onvangha erixken. Alakhe khilix uqun: tughluk@msn.com, www.uighurlanguage.com 1997 yili statistika kespide Kurex Sidick Doktorlukh unvangha erixken. |